از کارایی تا اخلاق: واکاوی چالش های هوش مصنوعی در نظام های آموزشی

هوش مصنوعی به عنوان یکی از تحولات بنیادین عصر دیجیتال به سرعت وارد عرصه آموزش و یادگیری شده و فرصت های گسترده ای همچون یادگیری شخصی سازی شده، ارتقای کارایی آموزشی و دسترسی گسترده تر به منابع علمی را فراهم کرده است. با این حال، این تحولات با چالش های اخلاقی و اجتماعی متعددی همراه اند که غفلت از آن ها می تواند پیامدهای منفی عمیقی بر نظام های آموزشی بر جای گذارد. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی به واکاوی تنش میان کارایی و اخلاق در کاربرد هوش مصنوعی در آموزش می پردازد. در این چارچوب مهمترین چالش ها شامل حریم خصوصی و امنیت داده ها، سوگیری الگوریتمی، عدالت و برابری در دسترسی آموزشی، مسئولیت پذیری و شفافیت تصمیمات فناورانه و نیز خطر وابستگی بیش از حد به فناوری بررسی می شوند. یافته های این مطالعه نشان می دهد که بهره گیری اثربخش و پایدار از هوش مصنوعی در آموزش مستلزم طراحی چارچوب های اخلاقی، ارتقای سواد دیجیتال معلمان و دانشجویان و ایجاد سیاست های نظارتی و مقرراتی کارآمد است. بر این اساس مقاله بر ضرورت حرکت از نگاه صرفا کارایی محور به رویکردی متوازن که ارزش های اخلاقی را نیز در نظر گیرد تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، آموزش و یادگیری ، کارایی آموزشی ، چالش های اخلاقی ، نظام های آموزشی