چگونه توانستم با اجرای پروژه های ساده علمی کنجکاوی و روش های پژوهشی دانش آموزان پایه چهارم را پرورش دهم؟

پژوهش حاضر با هدف پرورش حس کنجکاوی و نهادینه کردن روش های پژوهشی در میان ۲۴ نفر از دانش آموزان دختر پایه چهارم دبستان غیردولتی سما در شهرستان اهواز در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ انجام شده است. در ابتدای سال تحصیلی، طی مشاهدات کلاسی و تدریس درس علوم تجربی، متوجه شدم که دانش آموزان علی رغم هوش و استعداد بالا، در مواجهه با مفاهیم علمی رویکردی صرفا حفظی دارند و فاقد مهارت های لازم برای پرسشگری، فرضیه سازی و انجام آزمایش های عملی هستند؛ به طوری که درس علوم برای آن ها تنها مجموعه ای از تعاریف برای امتحان بود و نه دریچه ای برای کشف جهان. برای حل این معضل، تصمیم گرفتم با بهره گیری از روش اقدام پژوهی و با تکیه بر «پروژه های ساده علمی» که با وسایل در دسترس و ارزان قیمت قابل اجرا هستند، روحیه کاوشگری را در آن ها بیدار کنم. روش کار شامل مراحل تشخیص مسئله، گردآوری شواهد (مشاهده، مصاحبه و آزمون عملکردی)، انتخاب راهکار (انجام آزمایش های هفتگی جذاب و پروژه محور)، اجرا و ارزیابی بود. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که درگیر کردن دانش آموزان در فرآیند «ساختن و تجربه کردن»، نه تنها اشتیاق آن ها را برای یادگیری درس علوم به طرز چشمگیری افزایش داد، بلکه مهارت های پژوهشی آنان نظیر مشاهده دقیق، یادداشت برداری، تحلیل داده ها و کار گروهی را نیز تقویت کرد. در نهایت، کلاس درس از محیطی معلم محور به کارگاهی پویا و دانش آموزمحور تبدیل شد که در آن دانش آموزان خود به عنوان پژوهشگران کوچک، به دنبال پاسخ سوالات خود بودند.

کلیدواژه ها:

دانش آموزان ، حس کنجکاوی ، دانش آموز محور.