ارزیابی اثربخشی مداخلات حرکتی بازی محور در اصلاح ناهنجاری های وضعیتی شانه و گردن در دوران رشد

ناراحتی ها و ناهنجاری های وضعیتی شانه و گردن در کودکان و نوجوانان، به ویژه جلوآمدگی سر و شانه های گرد، از شایع ترین مشکلات اسکلتی–عضلانی در دوره رشد هستند و می توانند پیامدهای طولانی مدت جسمی و روانی ایجاد کنند. با توجه به محدودیت های تمرینات سنتی و چالش های انگیزشی کودکان، مداخلات حرکتی بازی محور به عنوان رویکردی نوین برای اصلاح پاسچر و تقویت عضلات کمربند شانه ای و گردنی مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته اند. این مقاله مروری، با هدف بررسی اثرات، مکانیسم ها و ابعاد مختلف این مداخلات در دوره رشد، منابع علمی بین سال های اخیر را تجزیه و تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهند که بازی های فعال و تعاملی، با ارائه بازخورد لحظه ای و تمرینات چند بعدی، موجب بهبود زاویه سر و گردن، کاهش چرخش داخلی شانه و اصلاح می شوند. علاوه بر ابعاد ساختاری، این مداخلات باعث تقویت عضلات تثبیت کننده، افزایش کنترل کتف و بهبود مهارت های عملکردی حرکتی می شوند. همچنین، مشارکت در بازی های گروهی و محیط های تعاملی انگیزه، پایبندی و تعامل اجتماعی کودکان را تقویت کرده و اثرات اصلاحی را پایدارتر می کند. تحلیل مقایسه ای نشان می دهد که استفاده از واقعیت مجازی و کنسول های حرکتی متفاوت، بسته به هدف مداخله، اثرات متنوعی بر شاخص های پاسچر و عملکرد عضلانی ایجاد می کند. با وجود محدودیت هایی نظیر نمونه های کوچک، ابزارهای ارزیابی ناهمگون و کمبود مطالعات طولی، شواهد موجود نشان می دهد که مداخلات بازی محور یک رویکرد جامع، چند بعدی و اثربخش برای پیشگیری و درمان ناهنجاری های وضعیتی شانه و گردن در کودکان و نوجوانان است. نتایج این مرور علمی، اهمیت طراحی برنامه های شخصی سازی شده، مبتنی بر اصول یادگیری حرکتی و انگیزش و بهره گیری از فناوری های تعاملی را برای اصلاح پاسچر در دوره رشد برجسته می سازد و مسیر پژوهش های آینده در توسعه پروتکهای استاندارد و ارزیابی اثرات بلندمدت را روشن می کند.

کلیدواژه ها:

ناهنجاری های شانه و گردن ، مداخلات بازی محور حرکتی ، تمرینات مبتنی بر بازی ، اصلاح وضعیت بدنی