بررسی اثربخشی محیط های یادگیری سازگار مبتنی بر هوش مصنوعی در ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان

تحول سریع فناوری های آموزشی و ظهور سامانه های یادگیری سازگار مبتنی بر هوش مصنوعی، زمینه ای نوین برای بازآفرینی تجربه های یاددهی و یادگیری فراهم کرده است. محیط های یادگیری سازگار با بهره گیری از الگوریتم های تحلیل داده، الگوهای رفتاری، میزان پیشرفت، خطاها و سبک یادگیری دانش آموزان را به صورت لحظه ای پایش کرده و مسیر یادگیری آنان را اصلاح، شخصی سازی و بهینه سازی می کنند. هدف مقاله حاضر بررسی اثربخشی این محیط ها در ارتقای عملکرد تحصیلی دانش آموزان با توجه به نتایج مطالعات موجود، یافته های پژوهشی داخلی و رویکردهای نظری معاصر است. مرور پژوهش ها نشان می دهد که هوش مصنوعی، از طریق تنظیم سطح دشواری محتوا، ارائه بازخوردهای فوری، مدیریت مسیر یادگیری، پیش بینی موانع یادگیری، افزایش درگیری شناختی و کاهش بار اضافی ذهنی، به بهبود معنادار عملکرد تحصیلی کمک می کند. همچنین، کاربرد محیط های سازگار برای دانش آموزان با نیازهای متفاوت، از جمله فراگیران با پیشرفت تحصیلی پایین، دانش آموزان مستعد، و گروه های دارای اختلال یادگیری، نتایج قابل توجهی در حوزه انگیزش، خودتنظیمی و رشد مهارت های شناختی به همراه داشته است. در کنار مزایای قابل توجه، چالش هایی همچون وابستگی به زیرساخت های فناورانه، نیاز به سواد داده ای معلمان، نگرانی های مرتبط با حریم خصوصی و ضرورت بازطراحی نقش معلم نیز در یافته ها مشاهده می شود. بر اساس تحلیل جامع منابع، محیط های یادگیری سازگار مبتنی بر هوش مصنوعی در صورتی بیشترین اثربخشی را خواهند داشت که در کنار طراحی محتوای باکیفیت، تعامل انسانی، هدایتگری معلم و چارچوب های ارزشی تربیتی نظام آموزشی به درستی تلفیق شوند. نتیجه گیری کلی پژوهش نشان می دهد که بهره گیری از این محیط ها می تواند در صورت تامین شرایط لازم، به ارتقای عملکرد تحصیلی، افزایش مشارکت یادگیرندگان و تقویت مهارت های یادگیری عمیق منجر شود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، یادگیری سازگار ، عملکرد تحصیلی ، یادگیری شخصی سازی شده ، فناوری آموزشی ، یادگیری هوشمند ، تحلیل یادگیرنده