شناسایی عوامل موثر بر تقاضای محصولات ارگانیک در ایران: یک رویکرد داده بنیاد

پژوهش حاضر به ارائه مدلی جهت شناسایی عوامل موثر بر تقاضای رفتار مصرف کننده برای محصولات ارگانیک در ایران با روش داده بنیاد می پردازد، که بر اساس هدف در دسته تحقیقات اکتشافی می باشد. جامعه تحقیق، شامل متخصصان و خبرگان فعال در زمینه محصولات ارگانیک در صنعت و دانشگاه می باشند. روش نمونه گیری، هدفمند بوده و تا مرحله اشباع نظری ادامه پیدا نموده که در این راستا ۱۴ نفر انتخاب شدند. در بعد فنی نیز از روش داده بنیاد رهیافت نظام مند استراوس و کوربین استفاده می گردد. در پژوهش حاضر با بهره گیری از نرم افزار مکس کیودا ۲۰۲۴ جهت تحلیل داده های حاصل از مصاحبه ها، از میان تعداد ۸۹ مفهوم اولیه استخراج شده در کدگذاری باز، ۱۳ عامل علی، ۳ مولفه محوری، ۱۴ راهبرد، ۲۶ عامل زمینه ساز، ۲۱ مداخله گر و ۱۲ پیامد یافته شدند. متغیرهای آگاهی مصرف کننده، بیماری های حاد، سبک زندگی سلامت محور و قدرت خرید خانوار، مهمترین عوامل علی شناسایی شدند. بهره برداری از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی، آموزش، برگزاری نمایشگاه، جشنواره و اطلاع رسانی، کاربردی ترین راهبردها معرفی گردیدند. حمایت حاکمیت، سازمانهای نظارتی و بازرسی ، بهره برداری از تاییدیه و گواهی ، سیاستها ، قوانین و ارزشهای جمعی و فرهنگی، موثرترین عوامل زمینه ساز تشخیص داده شدند. اعتماد مصرف کننده، وضعیت اقتصاد کلان و قیمت محصول، مداخله گران بازدارنده و همچنین طعم، مزه و کیفیت مداخله گران پیش برنده شناخته شدند. سلامت روحی و جسمی جامعه، بهبود نسل و رونق کسب و کار ارگانیک، اصلی ترین پیامدها پیش بینی شدند.

کلیدواژه ها:

رفتار مصرف کننده ، محصولات ارگانیک ، آمیخته بازاریابی ، محیط زیست ، آموزش و ترویج