تحریم های بین المللی و آمایش فضایی در مناطق آزاد ایران (مطالعه موردی: منطقه آزاد تجاری کیش)

هدف اصلی پژوهش حاضر آسیب شناسی نقش مناطق آزاد تجاری در سیاستگذاری دیپلماسی اقتصادی ایران با تمرکز بر منطقه آزاد کیش و در شرایط تحریم های بین المللی علیه ایران است. لذا این پرسش مطرح می شود که منطقه آزاد تجاری کیش چگونه در پیشبرد توسعه دیپلماسی اقتصادی ایران در شرایط تحریم های بین المللی ایفای نقش داشته است؟ در مقام پاسخگویی به پرسش مذکور و با استفاده از آموزه های نظریه نئومرکانتالیسم این فرضیه مورد آزمون قرار گرفته است که منطقه آزاد تجاری کیش بر خلاف فلسفه تاسیس در دیپلماسی اقتصادی و سیاست خارجی ایران طی دوره ۱۴۰۳ – ۱۳۹۱ که تحریم های بین المللی افزایش بیشتری داشتند هیچکدام از شاخص های مورد انتظار رشد محور اقتصادی را مطابق اهداف کلان اعلامی خود برآورده نکرده است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی است و برای آزمون فرضیه خود از داده های مستند و تحلیل مضمون گزارش های خبری به همراه مصاحبه های نیمه ساختاریافته با متخصصان و مدیران محلی بهره گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که ظرفیت های منطقه آزاد کیش در پیشبرد دیپلماسی اقتصادی کشور از زمان تاسیس این منطقه در بیشتر موارد از امضای تفاهم نامه فراتر نرفته و این منطقه آزاد کمک موثر به دیپلماسی اقتصادی ایران در شرایط تحریم نکرده و حتی در ایفای نقش های اولیه و بازنگری و اجرای اهداف قابل دسترس نیز موفق نبوده است.

کلیدواژه ها:

ایران ، مناطق آزاد ، کیش ، دیپلماسی اقتصادی ، تحریم ، سرمایه گذاری خارجی