جرم و مسئولیت مدنی افشای چت، ویس و تصاویر خصوصی در پیام رسان ها در حقوق ایران

با گسترش پیام رسان ها و شبکه های اجتماعی در دو دهه اخیر، بخش عمده ای از زندگی شخصی و اجتماعی انسان ها به فضای دیجیتال منتقل شده است. این انتقال مزایای فراوانی از جمله ارتباط سریع، اشتراک گذاری اطلاعات، آموزش و دسترسی به محتواهای گسترده را به همراه داشته، اما همزمان زمینه ظهور آسیب های تازه ای را فراهم کرده است. یکی از جدی ترین این آسیب ها، افشای غیرمجاز اطلاعات خصوصی شامل چت، پیام های صوتی، تصاویر و ویدئوهای شخصی است که می تواند لطمه ای مستقیم و عمیق به حریم خصوصی، حیثیت، شخصیت و آرامش روانی افراد وارد کند. این نوع افشا، علاوه بر آثار روانی، می تواند موجب آسیب اجتماعی و اقتصادی نیز شود و زندگی فرد را به شکل گسترده تحت تاثیر قرار دهد.در نظام حقوقی ایران، قوانین متعددی به صورت پراکنده به حمایت از حریم خصوصی و جبران خسارت ناشی از افشاگری پرداخته اند؛ از جمله قانون مسئولیت مدنی مصوب ۱۳۳۹، قانون مجازات اسلامی و قانون جرائم رایانه ای مصوب ۱۳۸۸. با این حال، خلا قانونی در زمینه افشای اطلاعات دیجیتال و نحوه جبران خسارت های احساسی و روانی ناشی از آن، به شدت احساس می شود. پرونده های قضایی اخیر نشان می دهد که هرچند دادگاه ها به تدریج اقدام به صدور رای در این خصوص کرده اند، اما معیارهای روشن و وحدت رویه کافی برای تعیین مسئولیت مدنی و کیفری وجود ندارد

کلیدواژه ها:

افشای اطلاعات خصوصی ، پیام رسان های دیجیتال ، مسئولیت مدنی ، ضرر احساسی ، جرائم رایانه ای ، حریم خصوصی ، حقوق دیجیتال.