طراحی چارچوب یکپارچه مدیریت بحران در فاز ساخت پروژههای نفت و گاز با رویکرد مدیریت دانش سازمانی

مدیریت بحران در فاز ساخت پروژه های نفت و گاز با ماهیت پیچیده چندرشته ای و ریسک پذیر نیازمند رویکردی نظام مند و دانش محور است. هدف این پژوهش توسعه ی یک چارچوب یکپارچه ی مدیریت بحران مبتنی بر مدیریت دانش سازمانی است که بتواند فرآیندهای شناسایی سازماندهی و بهره برداری از دانش بحرانی را در محیطهای صنعتی بهبود بخشد. روش تحقیق شامل طراحی چارچوب پیشنهادی بر اساس تلفیق مفاهیم استانداردهای ۲۲۳۲۰ ISO مدیریت بحران)، ISO ۳۰۴۰۱ (مدیریت دانش)، و تطبیق با الزامات HSE وزارت نفت ایران (مانند استاندارد IPS) بوده است. این چارچوب شامل چهار مولفه ی کلیدی است: استخراج دانش صریح و ضمنی، اولویت بندی شاخصهای بحرانی باروش تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، به عنوان یک روش تصمیم گیری چند معیاره، توسعه ی پایگاه دانش ساختاریافته، و ارزیابی اثربخشی واکنش سازمانی در شرایط اضطراری برای اعتبار سنجی مدل داده های ترکیبی از مطالعات پیشین مصاحبه با ۲۰ متخصص HSE تحلیل اسناد پروژه ای و مشاهدات میدانی گردآوری شد. یافته ها نشان داد که پیاده سازی این چارچوب می تواند منجر به کاهش قابل توجه در زمان واکنش به بحران بهبود هماهنگی بین واحدی افزایش اثر بخشی تصمیم گیری در موقعیت های بحرانی و کاهش هزینه ها شود. نوآوری این پژوهش در تلفیق ساختاریافته ی مدیریت بحران و مدیریت دانش و ارائه ی یک مدل عملیاتی قابل اجرا در محیطهای صنعتی ایران نهفته است. این چارچوب همچنین قابلیت ادغام با فناوریهای نوین مانند دوقلوهای دیجیتال (Digital Twins) که امکان شبیه سازی دیجیتالی فرآیندهای واقعی را فراهم می کنند، داشته و میتواند به عنوان ابزاری راهبردی برای ارتقای تاب آوری سازمانی و بهبود مستمر عملکرد HSE، مطابق با مقررات ملی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تاب آوری سازمانی ، دانش حادثه ای ، سامانه پاسخ اضطراری ، مدیریت دانش ضمنی ، تحلیل سلسله مراتبی