درس پژوهی : جمع و تفریق اعداد سه رقمی با انتقال با روش نوین

درس پژوهی یکی از رویکردهای نوین در توسعه حرفه ای معلمان است که با تاکید بر همکاری گروهی، مشاهده، تحلیل و بازاندیشی بر فرآیند تدریس، به بهبود یاددهی–یادگیری می پردازد. در این پژوهش، تدریس مبحث جمع و تفریق اعداد سه رقمی با انتقال در پایه سوم ابتدایی با رویکرد درس پژوهی بررسی شده است. با توجه به اینکه دانش آموزان در این پایه برای نخستین بار با عملیات انتقال در جمع و تفریق سه رقمی مواجه می شوند، استفاده از روش های فعال، عینی سازی مفاهیم و بهره گیری از تکنولوژی و ابزارهای کمک آموزشی نقش بسزایی در یادگیری مفهومی آنان دارد.هدف این درس پژوهی آن است که با همکاری گروهی از معلمان، طراحی یک طرح درس موثر، اجرای آن در کلاس، مشاهده توسط سایر معلمان، تحلیل عملکرد تدریس و اصلاح مجدد برنامه آموزشی، به شیوه ای نظام مند، چالش های آموزشی این مبحث شناسایی و برطرف شود. یافته های این پژوهش نشان داد که استفاده از روش های نوین مانند بازی های آموزشی، کار گروهی، نمایش با وسایل ملموس و بهره گیری از تخته هوشمند در افزایش درک مفهومی، مشارکت فعال دانش آموزان و کاهش اضطراب ریاضی موثر بوده است.شیکی از راهکارهای عملیاتی در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش گسترش فرهنگ تفکر و پژوهش محوری و ایجاد شبکه های فعال پژوهشی در نظام تعلیم و تربیت است تا نظام آموزشی با تحولات جهانی در عرصه های علمی، فنی، فناوری و...همگام باشد.این راهکار نیازمند معلمانی خردمند، متدین، خلاق و نوآوری است که روحیه ی کنجکاوی و پژوهشگری داشته باشند و از روش های نوین در فرآیند یاددهی- یادگیری استقبال کنند تا بتوانند دانش آموزانی پژوهشگر تربیت نمایند. یکی از روش هایی که امروزه اکثر نظام های آموزشی دنیا برآن متمرکز شده اند، فرآیند درس پژوهی است که موجب پرورش حرفه ای معلم میشود. لذا در این پژوهش سعی شده است مشارکت وعلاقه دانش آموزان کلاس دوم در درس ریاضی با استفاده از فرآیند درس پژوهی مورد بررسی قرار گیرد که در ابتدا با همکاری گروه درس پژوه به بررسی مسئله مورد نظر پرداخته و سپس سوالات پژوهشی در کلاس درس را تبیین نموده و پس از تشکیل جلسات متعدد گروه درس پژوه، نقشه ی ذهنی محتوا تهیه گردید و پس از آن طرحی برای اجرای پژوهش مشارکتی در آموزش ریاضی مبحث جمع و تفریق اعداد سه رقمی با انتقال به دانش آموزان پیشنهاد شد.پس از بررسی طرح پیشنهادی و رفع اشکالات احتمالی، آن را به اجرا گذاشته و درنهایت به ارزیابی وبازبینی فرآیند عمل پرداخته شد. در ارزیابی و نقد، اشکالات و ایرادات جزئی از سوی گروه درس پژوه مطرح گردید که با توجه به برخی از ایرادات وارد شده و تحقق شایستگی های لازم طرح درس و اجرای آن مجددا پیاده سازی گردید. در پایان به نگارش گزارش روایتی از کلیه ی مراحل پرداخته شده که امید است چراغی باشد فرا راه معلمانی دلسوز، آنانی که شاید یکی از دغدغه هایشان، آموزش هرچه بهتر و جذاب تر ریاضی به دانش آموزان باشد.پژوهش حاضر از نوع درس پژوهی می باشد ویک پژوهش کیفی است. موضوع درس پژوهی مبحث جمع و تفریق اعداد سه رقمی با انتقال در کتاب ریاضی پایه دوم می باشد. این پژوهش باهدف افزایش یادگیری دانش آموزان در این موضوع درسی و توسعه حرفه ای افراد شرکت کننده در پژوهش صورت گرفته است. درس پژوهی دراین مبحث که پیش نیاز بحث های اساسی دیگر در کتاب ریاضی می باشد، توسط اعضای گروه درس پژوهی در پایه دوم انجام شده است. نتایج به دست آمده پس از انجام فرایند درس پژوهی نشان داد که انجام این فرایند باعث افزایش فعالیت دانش آموزان در کلاس درس شده است و دراجرای مجدد آگاهی دانش آموزان در مبحث جمع و تفریق اعداد سه رقمی با انتقال در کتاب ریاضی پایه دوم نسبت به اجرای شماره ۱ افزایش داشته است وهمچنین این فرایند منجر به توسعه دانش حرفه ای معلمان شرکت کننده در تیم درس پژوهی شده است.

کلیدواژه ها:

درس پژوهی ، تدریس مشارکتی ، اقدام پژوهی