نقش آموزش هیجانی در سلامت روان و موفقیت تحصیلی: ضرورتی برای تربیت نسلی با هوش هیجانی بالا

در دهه های اخیر، توجه به ابعاد هیجانی زندگی انسان، به ویژه در حوزه های سلامت روان و آموزش، رو به افزایش بوده است. مفهوم هوش هیجانی ،که شامل توانایی درک، مدیریت و ابراز هیجانات خود و دیگران است، به عنوان یک عامل پیش بینی کننده مهم برای موفقیت در زندگی فردی، اجتماعی و حرفه ای شناخته شده است. این مقاله مروری جامع، به بررسی عمیق نقش آموزش هیجانی در سلامت روان و موفقیت تحصیلی دانش آموزان می پردازد. ابتدا، مفاهیم اساسی هوش هیجانی، هیجان و سلامت روان تبیین شده و ارتباطات نظری و تجربی آن ها با یکدیگر مورد بررسی قرار می گیرد. در ادامه، شواهد پژوهشی گسترده ای از ادبیات علمی فارسی و جهانی، در خصوص چگونگی تاثیر آموزش هیجانی بر کاهش مشکلات سلامت روان (مانند اضطراب، افسردگی، پرخاشگری)، افزایش تاب آوری، تقویت مهارت های اجتماعی و همدلی، و همچنین بهبود عملکرد تحصیلی (نمرات، انگیزه، خودتنظیمی تحصیلی) و کاهش مشکلات رفتاری در مدارس، ارائه خواهد شد. راهبردها و برنامه های آموزش هیجانی که در مدارس مختلف جهان و ایران به کار گرفته شده اند، از جمله برنامه های مبتنی بر هوش هیجانی گلمن، مای یر و سالووی، و همچنین برنامه های مبتنی بر مهارت های اجتماعی-هیجانی (Social-Emotional Learning- SEL)، مورد بحث و بررسی قرار می گیرند. این برنامه ها اغلب بر توسعه خودآگاهی هیجانی، خودمدیریتی هیجانی، آگاهی اجتماعی، مهارت های ارتباطی و تصمیم گیری مسئولانه تمرکز دارند. همچنین، نقش معلمان و والدین در تسهیل و ترویج آموزش هیجانی، و ضرورت تربیت معلمان با هوش هیجانی بالا برای ایفای این نقش، مورد تاکید قرار خواهد گرفت. در نهایت، با جمع بندی یافته ها و تحلیل وضعیت موجود، توصیه های عملی و سیاست گذاری هایی برای مدیران، برنامه ریزان درسی، معلمان و تمامی دست اندرکاران آموزشی در جهت ادغام موثر آموزش هیجانی در سطوح مختلف آموزش و پرورش کشور ارائه خواهد شد تا بتوان نسلی با هوش هیجانی بالا، از نظر روانی سالم و از نظر تحصیلی موفق تربیت کرد.

کلیدواژه ها:

آموزش هیجانی ، هوش هیجانی ، سلامت روان ، موفقیت تحصیلی ، مهارت های اجتماعی-هیجانی ، مدارس ، معلمان.