رابطه بین سبک های دلبستگی و پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان دوره ابتدایی

هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین سبک های دلبستگی (ایمن، اجتنابی و دوسوگرا) و پیشرفت تحصیلی در دانش آموزان دوره ابتدایی است. درک چگونگی تاثیر کیفیت پیوندهای هیجانی میان کودک و والدین می تواند یکی از کلیدهای اصلی موفقیت تحصیلی دانسته شود. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی توصیفی انجام شد و داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۳۰ دانش آموز و معلمان آنان جمع آوری گردید. تحلیل داده ها با روش تحلیل مضمون براون و کلارک (۲۰۰۶) در شش مرحله انجام گرفت. نتایج نشان داد دانش آموزانی که از سبک دلبستگی ایمن برخوردار بودند، در مقایسه با همسالان دارای سبک های اجتنابی و دوسوگرا، انگیزش درونی بالاتر، خودتنظیمی تحصیلی موثرتر، و نگرش مثبت تری نسبت به یادگیری داشتند. در مقابل، کودکان دارای دلبستگی اجتنابی معمولا تعامل محدودی با معلم و همسالان داشتند و اضطراب کمتری نشان می دادند ولی عملکرد تحصیلی ناپایدار بود. گروه دارای دلبستگی دوسوگرا با نوسان میان اعتماد و اضطراب، در موقعیت های ارزیابی تحصیلی عملکرد ضعیف تری داشت. بر اساس یافته ها، رابطه میان سبک دلبستگی و موفقیت تحصیلی نه صرفا عاطفی بلکه شناختی و رفتاری است. از این رو، تقویت ارتباط ایمن میان کودک و والدین یا معلمان می تواند راهبردی اثربخش برای افزایش پیشرفت تحصیلی در دوره ابتدایی باشد. مقاله حاضر ضمن تمرکز بر ابعاد روان شناختی دلبستگی، به کاربردهای تربیتی آن در مدارس نیز اشاره دارد.

کلیدواژه ها:

سبک های دلبستگی ، پیشرفت تحصیلی ، دانش آموزان ابتدایی ، انگیزش تحصیلی ، روابط والد–کودک