نقش آموزش جغرافیا در تقویت هویت ملی دانش آموزان

مطالعه حاضر با هدف بررسی نقش آموزش جغرافیا در تقویت هویت ملی دانش آموزان صورت گرفته است. هویت ملی به عنوان یکی از بنیان های اساسی پایداری جوامع، پیوستگی نسل ها و ایجاد احساس تعلق به سرزمین، همواره مورد توجه صاحب نظران علوم تربیتی و اجتماعی قرار داشته است (رحمانی، ۱۴۰۰). در این راستا، آموزش جغرافیا با ارائه آگاهی های عمیق نسبت به ویژگی های فرهنگی، تاریخی، جغرافیایی و انسانی سرزمین مادری، می تواند بستر مناسبی برای پرورش هویت ملی ایجاد کند. یافته ها نشان می دهد که دانش آموزانی که به صورت فعالانه در آموزش جغرافیا مشارکت دارند، میزان تعلق به سرزمین، احترام به تنوع، همبستگی و تعهد نسبت به میراث فرهنگی کشورشان را بیشتر نشان می دهند (میرزایی، ۱۳۹۸). همچنین، استفاده از روش های نوین تدریس، تلفیق محتوای بومی و ملی، و به کارگیری فناوری های آموزشی در درس جغرافیا موجب افزایش جذابیت و اثرگذاری آن بر رشد هویت ملی دانش آموزان می گردد. آموزش جغرافیا با تاکید بر برتری های جغرافیایی، تاریخی و فرهنگی ایران، حس افتخار ملی و خودباوری را در نوجوانان تقویت نموده و آنان را در برابر تهدیدات هویتی ناشی از جهانی شدن توانمند می سازد (عباسی، ۱۴۰۲). در بحث و بررسی، به چالش هایی مانند ضعف محتوای ملی، نبود انگیزه لازم در برخی معلمان، و کم توجهی به آموزش بومی اشاره شده است. در پایان تاکید می شود که تقویت جایگاه جغرافیا در نظام آموزشی، اختصاص زمان کافی به مباحث ملی و بومی، و آموزش معلمان متعهد، از راه کارهای اساسی برای تعالی هویت ملی در میان دانش آموزان است.