تغییر اقلیم، Aeolesthes sarta ، پراکنش جغرافیایی، خراسان رضوی

سوسک شاخک بلند سارتا (Aeolesthes sarta Solsky ) یکی از مهم ترین و مخرب ترین آفات درختان مثمر و غیرمثمر در کشورهای آسیای میانه، آسیای شرقی و ایران است و در این تحقیق تاثیر تغییر اقلیم بر پراکنش جغرافیایی این آفت در استان خراسان رضوی مورد بررسی قرار گرفت. خسارت این حشره چوبخوار به درختان میزبان در بسیاری از مناطق ایران بسیار بالا بوده و این آفت از اهمیت اقتصادی بالایی برخوردار است. پژوهش پیش رو با هدف تعیین پراکنش سوسک شاخک بلند سارتا در اثر تغییر اقلیم انجام گرفته است. بر این اساس بازدید های میدانی از جنگل کاری ها، پارک های درون و برون شهری، فضاهای سبز شهری، صنوبر کاری ها، ایستگاه های تحقیقات صنوبر، باغ های میوه، درختان نزدیک جویبار و رودخانه ها در شهرهای مختلف استان از جمله مشهد، نیشابور، سبزوار، فریمان، تایباد، تربت جام و تربت حیدریه به عمل آمد. در مرحله بعد بازدید و شناسایی این حشره در دیگر شهرها و روستاهای استان مانند شهرفیروزه، قدمگاه ،ششتمد و... که در مقایسه با بیست سال گذشته حضور حشره گزارش نشده بود صورت گرفت. نتایج بدست آمده نشان می دهد که این آفت در کلیه شهرستان های این استان انتشار دارد. نتایج به دست آمده نشان می دهد که دامنه ی پراکنش این آفت به طور جدی گسترش پیدا کرده و اکثر مناطق استان خراسان رضوی را آلوده نموده است. داده های اقلیمی و ترسیم نمودار پارامتر های مختلف وجود تغییر اقلیم در این منطقه را تایید می نماید. به منظور مشخص نمودن نواحی آلوده به این حشره نقشه های پراکنش این آفت در محیط نرم فزار ARCMAP ترسیم شدند. با توجه به مطالعات به عمل آمده مشخص گردید که مولفه های اقلیمی مانند حرارت روز و شب و... در این منطقه از چهار دهه گذشته رو به افزایش نهاده و به همین دلیل با توجه به وجود شرایط مناسب تر از نظر نیاز دمایی این حشره بر روی پراکنش جغرافیایی سوسک مورد مطالعه اثر مثبت داشته و در مقایسه با بیست سال گذشته دامنه گسترش آن افزایش داشته است.

کلیدواژه ها:

تغییر اقلیم ، Aeolesthes sarta ، پراکنش جغرافیایی ، خراسان رضوی