تربیت دینی در عصر هوش مصنوعی: تحلیل تطبیقی مولفه های تربیتی در سیره امام صادق (ع) و امام رضا (ع) و کاربردهای فناوری های نوین

پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی تربیت دینی هوشمند با تحلیل تطبیقی سیره تربیتی امام صادق(ع) و امام رضا(ع) انجام شد. این پژوهش با رویکرد ترکیبی (کیفی-کمی) و با تحلیل ۳۰۰ حدیث تربیتی (۱۵۰ حدیث از هر امام) به روش نمونه گیری هدفمند و کدگذاری نظری، مولفه های کلیدی تربیتی را استخراج کرد. در بخش کمی، ۱۵۰ متخصص (۵۰ استاد حوزه، ۵۰ معلم تربیتی و ۵۰ کارشناس فناوری آموزشی) با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند و داده ها با پرسشنامه محقق ساخته (α=۰.۸۹) و مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری شد. تحلیل کیفی با نرم افزار MAXQDA و تحلیل کمی با SPSS و AMOS انجام گرفت. یافته ها نشان داد امام صادق(ع) با تاکید بر تفکر نقادانه (۶۸%±۳.۲) و روش های تعاملی (۶۳%±۲.۸)، الگویی مناسب برای طراحی سیستم های پرسش وپاسخ هوشمند ارائه می دهد. در مقابل، سیره امام رضا(ع) با محوریت انعطاف پذیری فرهنگی (۵۹%±۲.۶) و کاربردی سازی معارف (۷۲%±۳.۱)، مبنای توسعه پلتفرم های یادگیری تطبیقی و بازی های جدی آموزشی است. نتایج کمی نشان داد سیستم های هوشمند با قابلیت شخصی سازی آموزش (۴.۶±۰.۴ از ۵) و تولید محتوای بومی سازی شده (۸۷%±۳.۵) بیشترین تاثیر را در تربیت دینی دارند. الگوی نهایی پژوهش با شاخص های برازش مطلوب (CFI=۰.۹۴، RMSEA=۰.۰۴) تایید شد که اجرای آن می تواند تا ۴۰%±۲.۱ کارایی آموزشی را افزایش دهد.

کلیدواژه ها:

تربیت دینی ، هوش مصنوعی ، سیره تربیتی ، امام صادق(ع) ، امام رضا(ع) ، فناوری های نوین