تحلیل انتقادی رویکردهای تربیتی نوین در آموزش پیش دبستانی با تاکید بر توسعه هوش هیجانی کودکان: مطالعه ای تطبیقی میان الگوهای اسکاندیناوی، مونته سوری و برنامه های ملی پیش دبستانی ایران

پژوهش حاضر با هدف تحلیل انتقادی و تطبیقی رویکردهای تربیتی نوین در سه الگوی شاخص اسکاندیناوی، مونته سوری و برنامه ملی پیش دبستانی ایران، با تمرکز بر توسعه هوش هیجانی کودکان انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف و ماهیت از نوع تحقیقات کاربردی و از نظر فلسفه پژوهش از نوع تحقیقات کیفی و از منظر راهبرد و مسیر اجرا به روش تطبیقی-تحلیلی انجام شده است. داده ها از طریق بررسی اسناد معتبر، متون سیاست گذاری و با بهره گیری از تحلیل محتوای استقرایی و چارچوب نظری هوش هیجانی دانیل گولمن بررسی گردید. تحلیل داده ها با روش کدگذاری و تطبیق مفهومی انجام شد. یافته ها نشان داد نظام آموزشی کشورهای اسکاندیناوی توسعه هوش هیجانی را در بافتی طبیعت محور، بازی محور و براساس روابط انسانی غنی و احترام متقابل در سیاست گذاری و اجرا پیش می برند. رویکرد مونته سوری هم با تمرکز بر خودرهبری، استقلال در تصمیم گیری، نظم درونی و تعامل با محیط ساختاریافته منجر به تقویت هوش هیجانی در قالب تربیت فردی می شود اما برنامه ملی پیش دبستانی ایران علی رغم تاکید نظری بر تربیت همه جانبه، در اجرا با نارسایی هایی نظیر کمبود محتوای اختصاصی برای رشد هیجانی، آموزش ناکافی مربیان و کم توجهی به محیط تربیتی مناسب روبرو است بنابراین می توان نتیجه گرفت که برنامه های بازی محور مونته سوری و والدورف به طور معناداری در رشد مهارت های اجتماعی کودکان پیش دبستانی موثرتر از برنامه ملی پیش دبستانی ایران هستند برنامه ملی ایران اگرچه ساختارمند است، اما نیاز به بازنگری و افزودن فعالیت های بازی محور و تعاملی دارد تا بتواند تاثیر مطلوب تری بر رشد مهارت های اجتماعی کودکان داشته باشد. این نتایج می تواند برای مدیران آموزشی و سیاست گذاران جهت ارتقاء کیفیت آموزش پیش دبستانی و افزایش آمادگی کودکان برای ورود به مدرسه بسیار مفید باشد.

کلیدواژه ها:

آموزش پیش دبستانی ، هوش هیجانی ، رویکرد مونته سوری ، رویکرد اسکاندیناوی ، برنامه ملی ایران ، تحلیل تطبیقی