تاثیر رسانه های اجتماعی بر رفتار سیاسی و مشارکت مدنی در جوامع معاصر

رسانه های اجتماعی در دهه های اخیر به یکی از مهمترین ابزارهای تاثیرگذار بر رفتار سیاسی و مشارکت مدنی در جوامع معاصر تبدیل شده اند. این پلتفرم ها با ایجاد دسترسی گسترده به اطلاعات، تسهیل گفت وگوهای سیاسی، بسیج جنبش های اجتماعی و افزایش شفافیت در فرآیندهای حکمرانی، نقشی کلیدی در تحولات سیاسی ایفا کرده اند. در جوامع دموکراتیک رسانه های اجتماعی مشارکت شهروندان در فرآیندهای انتخاباتی، آگاهی بخشی سیاسی و افزایش پاسخگویی دولت ها را تسهیل کرده اند. اما در جوامع غیردموکراتیک، این پلتفرم ها به ابزار مقاومت دیجیتال، سازماندهی اعتراضات و مقابله با سانسور دولتی تبدیل شده اند. تاثیر رسانه های اجتماعی همیشه مثبت نبوده و چالش هایی مانند انتشار اخبار جعلی، قطبی شدن سیاسی، دستکاری افکار عمومی و سوءاستفاده از الگوریتم های توصیه گر تهدیداتی جدی برای نظام های دموکراتیک و پویایی اجتماعی ایجاد کرده اند. از سوی دیگر، در جوامع، بسته سانسور دولتی و مهندسی اطلاعات مانع از بهره گیری کامل شهروندان از این ابزارها شده است. برای بهینه سازی تاثیر رسانه های اجتماعی بر دموکراسی و مشارکت مدنی، راهکارهایی مانند افزایش سواد رسانه ای، تقویت قوانین نظارتی برای مقابله با اطلاعات نادرست، شفاف سازی الگوریتم های رسانه ای و حمایت از آزادی بیان در جوامع غیردموکراتیک پیشنهاد شده است. در مجموع، رسانه های اجتماعی ابزاری دوگانه هستند که بسته به بسترهای سیاسی و اجتماعی می توانند به تحکیم دموکراسی یا تشدید بحران های سیاسی منجر شوند. از این رو توجه به راهکارهای موثر برای به حداقل رساندن تهدیدها و استفاده بهینه از ظرفیت های این پلتفرم ها امری ضروری برای آینده حکمرانی دیجیتال و مشارکت مدنی است.

کلیدواژه ها:

رسانه های اجتماعی ، رفتار سیاسی ، مشارکت مدنی ، اخبار جعلی ، قطبی شدن سیاسی ، جنبش های اجتماعی