تحلیل جامعه شناختی گفتمان طنز در آثار سید اشرف الدین حسینی (نسیم شمال)

این مقاله به بررسی ابعاد جامعه شناختی در آثار شاعر و روزنامه نگار برجسته ی دوره مشروطه سید اشرف الدین حسینی مشهور به نسیم شمال می پردازد. هدف اصلی پژوهش تحلیل محتوای انتقادی و طنز اجتماعی سیاسی در اشعار و مقالات این اندیشمند با رویکرد توصیفی-تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه ای و اسناد تاریخی است. اشرف الدین با بهره گیری از زبان ساده، قالب های متنوع شعری و طنز، گزنده به نقد صریح ساختارهای، قدرت خرافات، مذهبی، فقر اجتماعی و فاصله طبقاتی می پردازد و نقش مهمی در بیداری اجتماعی و سیاسی مردم ایفا می کند. این پژوهش نشان می دهد که اشعار نسیم شمال آمیخته ای از نقد مذهبی، اعتراض به فساد سیاسی و دغدغه های اجتماعی است و در تمامی این عرصه ها با زبانی مردمی و طنزی هوشمندانه مخاطب خود را از اقشار مختلف جامعه جذب کرده است. نوآوری این پژوهش در تمرکز بر پیوند ساختارهای شعری و گفتمان انتقادی با تحولات اجتماعی و سیاسی ایران در دوره مشروطه و پس از آن است.

کلیدواژه ها:

جامعه شناسی ، ادبیات طنز اجتماعی ، مشروطه ، سید اشرف الدین حسینی ، نسیم شمال