نقش محرک های زیستی (بیواستیمولانت ها) در افزایش مقاومت گیاهان دارویی به تنش شوری

گیاهان دارویی نقش حیاتی در سلامت انسان و اقتصاد جهانی ایفا می کنند، اما پایداری تولید آنها به شدت تحت تاثیر تنش های محیطی، به ویژه شوری خاک قرار دارد. شوری با برهم زدن تعادل، اسمزی، اختلالات یونی و تولید گونه های فعال اکسیژن، رشد و متابولیسم گیاه را مختل می کند. محرک های زیستی (بیواستیمولانت ها) به عنوان راهبردی نوین و دوستدار محیط زیست، پتانسیل قابل توجهی در کاهش اثرات سوء تنش شوری و افزایش مقاومت گیاهان نشان داده اند. این مقاله مروری با هدف جمع بندی و تحلیل آخرین دستاوردهای تحقیقاتی در زمینه نقش مروزی، با هدف - بیواستیمولانت ها در افزایش تحمل گیاهان دارویی به تنش شوری، به بررسی ریز جلبک ها می پردازد. انواع بیواستیمولانت ها نظیر عصاره های جلبک دریایی، اسیدهای هیومیک و فولویک، اسیدهای آمینه، میکروارگانیسم های مفید و نانوذرات زیستی هستند. یافته ها حاکی از آن است که بیواستیمولانت ها از طریق مکانیزم های متنوعی از جمله بهبود جذب آب و عناصر غذایی، تنظیم تعادل هورمونی، تقویت سیستم دفاع آنتی اکسیدانی، تعدیل بیان ژن های مرتبط با تنش و افزایش تجمع اسمولیتهای سازگار، مقاومت گیاهان دارویی را در شرایط شور بهبود می بخشند. استفاده از این ترکیبات به عنوان ابزاری موثر در کشاورزی، پایدار نه تنها می تواند بهره وری گیاهان دارویی را در اراضی شور افزایش دهد، بلکه به حفظ کیفیت ترکیبات فعال آنها نیز کمک می کند. تحقیقات آینده باید بر شناسایی بیواستیمولانت های خاص برای گونه های دارویی مختلف و بررسی کارایی آنها در مقیاس مزرعه ای متمرکز شود تا زمینه برای کاربرد عملی و گسترده تر این راهکار فراهم گردد.

کلیدواژه ها:

بیواستیمولانت ها ، محرک های زیستی ، گیاهان دارویی ، تنش شوری ، مقاومت گیاه