بررسی جامع فناوری نانوکپسوله سازی فیکوسیانین و معرفی آن به عنوان رویکردی نوین و امیدوار کننده در دارورسانی هدفمند بهبود کاربردهای درمانی آن

فیکوسیانین، رنگدانه ای آبی رنگ از خانواده فیکوبیلی پروتئین ها است که عمدتا از ریز جلبک Spirulina platensis استخراج می شود و به دلیل خواص دارویی متعددش، از جمله فعالیت های آنتی اکسیدانی قوی، ضدالتهابی، ضدسرطانی، محافظت عصبی و کبدی توجه ویژه ای را در حوزه پزشکی و داروسازی به خود جلب کرده است. با این حال، کاربرد بالینی گسترده فیکوسیانین با چالش هایی مانند ناپایداری در برابر نور، حرارت، pH اسیدی و همچنین زیست دسترس محدود، مواجه است. این عوامل باعث کاهش کارایی و جذب آن در سیستم های زیستی می شوند. نانوکپسوله سازی، به عنوان یک فناوری پیشرفته با استفاده از حامل های مختلفی مانند حامل های لیپیدی (لیپوزوم ها و نانوامولسیون ها)، حامل های پلیمری نانو (افزودنی ها و نانوذرات) و حامل های پروتئینی موفق شده است پایداری فیکوسیانین را به طور چشمگیری افزایش دهد. این فناوری امکان رهایش کنترل شده محافظت از فیکوسیانین در برابر تجزیه گوارشی و افزایش زیست دسترس آن را فراهم می کند. نانوفرمولاسیون ها به دلیل زیست سازگاری بالا، استفاده از پلیمرهای زیست تخریب پذیر و قابلیت هدف گیری بافتی می توانند موجب افزایش اثربخشی درمانی و کاهش عوارض جانبی شوند. علاوه بر این، نانوکپسوله سازی می تواند مسیرهای تحویل دارویی جدیدی را برای فیکوسیانین ایجاد کند که باعث بهبود عملکرد آن در درمان بیماری های مزمن، سرطان ها و اختلالات عصبی می شود. با این وجود برای رسیدن به کاربرد بالینی گسترده تر نیازمند تحقیقات بیشتر شامل کارآزمایی های بالینی، انسانی، ارزیابی های جامع ایمنی، مطالعه فارماکوکینتیک و همچنین رعایت استانداردها و مقررات نظارتی هستیم. این مقاله مروری با هدف بررسی جامع فناوری نانوکپسوله سازی فیکوسیانین و معرفی آن به عنوان رویکردی نوین و امیدوار کننده در دارورسانی هدفمند بهبود کاربردهای درمانی آن نگاشته شده است.

کلیدواژه ها:

آنتی اکسیدان ، اسپیرولینا ، حفاظت ، عصبی ، نانوکپسوله ، فیکوسیانین