اثرات گیاهان دارویی بر خواص پاداشی نیکوتین با استفاده از روش ترجیح مکان شرطی شده: یک مرور روایی

زمینه اعتیاد به نیکوتین یکی از مهمترین مشکلات بهداشت عمومی است و تمایل به استفاده از گیاهان دارویی، در درمان اعتیاد به این ماده رو به افزایش است. مدل ترجیح مکان شرطی شده (CPP) یکی از روشهای معتبر برای بررسی ویژگیهای پاداشی نیکوتین در مطالعات پیش بالینی است. هدف این مرور روایی با هدف بررسی شواهد موجود مطالعات پیش درباره اثرات گیاهان دارویی و ترکیبات طبیعی بر کاهش خواص پاداشی نیکوتین در مدل CPP در حیوانات آزمایشگاهی انجام شد. روشها جستجوی نظام مند در پایگاه های ScienceDirect، Scopus، PubMed و Google Scholar با کلیدواژه های "نیکوتین"، "ترجیح مکان شرطی شده"، "پاداش"، "اعتیاد" و "گیاهان دارویی" صورت گرفت. مقالات منتشر شده بین سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ که به بررسی اثرات گیاهان دارویی بر خواص پاداشی نیکوتین به روش CPP پرداخته بودند انتخاب شدند. یافته ها: شواهد نشان میدهد که گیاهان و ترکیبات زیر اثر مهاری بر خواص پاداشی نیکوتین: Acanthopanax koreanum، Graptophyllum granulosum، Withania somnifera، Panax ginseng، Rhodiola rose، آندروگرافولید و اپی گالوکتشین گالات مستخرج از Camellia sinensis (چای سبز)، رسوراترول (Resveratrol) از گیاهانی چون انگور (Vitis vinifera) و توتها. این گیاهان عمدتا از طریق تعدیل مسیرهای دوپامینرژیک و کولینرژیک بهبود، نوروپلاستیسیته، کاهش التهاب و تنظیم سطح نوروترانسمیترها اثر خود را اعمال میکنند. نتیجه گیری: گیاهان دارویی و ترکیبات طبیعی مذکور میتوانند به عنوان درمانهای مکمل یا جایگزین در کاهش اثرات پاداشی نیکوتین و در نتیجه پیشگیری از عود مورد توجه قرار گیرند. با توجه به محدود بودن شواهد موجود انجام مطالعات پیش بالینی بیشتر و نیز مطالعات بالینی در این زمینه برای تایید این نتایج ضروری است.

کلیدواژه ها:

اعتیاد به ، نیکوتین ، ترجیح مکان شرطی شده ، پاداش ، گیاهان دارویی