مروری بر ترکیبات فیتوشیمیایی و فعالیت آنتی اکسیدانی گیاه چوچاق (Eryngium caucasicum Trautv.)

گیاه چوچاق (Eryngium caucasicum Trauty) با نام های محلی زلنگ و شش شاخ از تیره چتریان سبات فیتوشیمیایی نظیر فنولیک است، عصا (Apiaceae) بوده و حدود ۲۵۰ گونه دارد که مناطق مختلف آمریکای شمالی و جنوبی به عنوان مراکز تنوع گونهای شناخته می شوند. به دلیل وجود ترکیبات فنولیک، اسیدها، فلاونوئیدها و تانن ها، چوچاق به عنوان منبعی غنی از آنتی اکسیدان های طبیعی شناخته شده است. ریشه های این گیاه به دلیل وجود تانن ها و اسانس هایی مانند لیمونن دارای خواص ضدمیکروبی قابل توجهی علیه باکتری هایی نظیر Staphylococcus aureus هستند. هدف از این مطالعه، مرور ترکیبات فیتوشیمیایی و خواص آنتی اکسیدانی گیاه چوچاق است. برخی گونه های Eryngium به عنوان سبزیجات برگی، گیاهان زینتی و دارویی کشت می شوند و در طب سنتی برای درمان بیماری های تنفسی، گوارشی، دیابت و سایر بیماری ها نقش دارند. مطالعات اخیر نشان داده اند که عصاره های متانولی و اتانولی برگ و ریشه چوچاق حاوی مقادیر بالایی از ترکیبات فنولی تا ۱۰۹.۸ میلی گرم معادل گالیک اسید بر گرم ماده خشک، فلاونوئیدها تا ۸۲ میلی گرم معادل کوئرستین بر گرم ماده (خشک) و تانن ها هستند. این ترکیبات با مهار رادیکال های آزاد در کاهش استرس اکسیداتیو بسیار موثر هستند و می توانند در پیشگیری از بیماری هایی مانند بیماری های قلبی، عروقی و سرطان نقش داشته باشند. روش های ارزیابی فعالیت آنتی اکسیدانی شامل آزمون های ABTS، FRAP، DPPH و کلاته کنندگی یون آهن هستند. ترکیبات با استفاده از تکنیک های اسپکتروفتومتری، کروماتوگرافی مایع با کارایی بالا و کروماتوگرافی گازی طیف سنجی جرمی تعیین شده اند. این ویژگی ها، گیاه چوچاق را به گزینه ای مناسب برای استفاده در صنایع غذایی، دارویی و آرایشی تبدیل کرده است.

کلیدواژه ها:

آنتی اکسیدان ، ترکیبات فنولی ، فنولیک اسیدها ، تانن ، فلاونوئید