بررسی حقوقی و فقهی علل رافع مسولیت پزشکان در نظام حقوقی ایران

گذشته همانطور که میدانید در بحث مربوط به مسئولیت پزشکان در نظام حقوقی ایران آنچه مهم است جسم و جان افراد جامعه بوده و گاهی خطاهای پزشکی آسیبهای غیر قابل جبران ایجاد می کند. بنابراین با تصویب قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲ ضمان و مسئولیت پزشک در ابعاد مختلف تغییراتی کرد؛ چرا که پزشک متعهد است در جریان معالجه و اعمال پزشکی ایمنی بیمار را حفظ نماید، تا زیان جدیدی به او وارد نشود. تعهد (ایمنی در نظام سنتی مسئولیت پزشکی مبتنی بر تقصیر بود در فقه اسلامی نیز مسئولیت پزشکی مبتنی بر تقصیر است اما با گسترش فناوری و ابداع روشهای جدید و خطرناک، درمان اعمال پزشکی نسبت به خطرناک تر شده و حوادث پزشکی افزایش یافت به گونه ای که نظام سنتی مسئولیت مدنی پزشکی برای جبران زیان وارد بر قربانیان حوادث پزشکی کافی نبود. این امر موجب تحول جدید در مسئولیت پزشکی گردید. ابتدا نظام سنتی مسئولیت مدنی پزشکی اصلاح گردید؛ بدان معنا که با استفاده از ابزارهایی که دکترین و رویه قضایی در اختیار داشت فرض، تقصیر، تقصیر مجازی و اماره ی سببیت و... اثبات شرایط مسئولیت مدنی آسان گردید و در برخی موارد مسئولیت نوعی پزشکی پذیرفته شد؛ به عنوان مثال، در مسئولیت ناشی از انتقال خون آلوده یا زیان ناشی از وسایل پزشکی و... در مرحله بعد این تحول به سمت ایجاد نظام خاص جبران خسارت ناشی از حوادث پزشکی پیش رفت و در حال حاضر در کشورهایی نظیر، فرانسه، فنلاند، سوئد و... نظام خاصی برای جبران زیان های ناشی از حوادث پزشکی ایجاد شده است. به نظر میرسد در نظام حقوقی ما نیز در کنار نظام مسئولیت مدنی پزشکی، باید نظام خاصی برای جبران حوادث پزشکی ایجاد شود اما در پایان این تحقیق به این نتیجه رسیدیم که با رعایت شرایطی از جمله برائت و اخذ رضایت از بیمار و مشروعیت عمل و رعایت موازین از جراح جهت معایب پیش آمده رفع مسئولیت می شود.

کلیدواژه ها:

مسئولیت ، مسئولیت مدنی ، پزشک ، تعهد