بررسی نقش اخلاق حرفه ای و مسئولیت پذیری اجتماعی در بهبود مدیریت ریسک صنعت بیمه با رویکرد پویاشناسی سیستمی

مدیریت ریسک در صنعت بیمه به دلیل پیچیدگی های محیطی و افزایش ریسک های عملیاتی، اعتباری و اجتماعی، نیازمند رویکردی فراتر از روش های سنتی است. اخلاق حرفه ای و مسئولیت پذیری اجتماعی به عنوان دو سازه کلیدی، نقشی تعیین کننده در ارتقای اعتماد عمومی، کاهش تعارضات ذی نفعان و بهبود عملکرد سازمانی دارند. هدف این مقاله بررسی نقش این دو متغیر در بهبود مدیریت ریسک صنعت بیمه با رویکرد پویاشناسی سیستمی است. روش تحقیق مقاله به صورت مروری – تحلیلی است. ابتدا با مرور پیشینه داخلی و خارجی، جایگاه اخلاق حرفه ای و مسئولیت اجتماعی در صنعت بیمه تحلیل شد. سپس با بهره گیری از رویکرد پویاشناسی سیستمی، سه مدل مفهومی ارائه گردید: (۱) مدل خطی پایه، (۲) مدل با نقش میانجی پویاشناسی سیستمی، و (۳) مدل پیشرفته مبتنی بر حلقه های بازخورد. نتایج نشان داد که اخلاق حرفه ای و مسئولیت اجتماعی هر دو به طور مستقیم اثر مثبت بر مدیریت ریسک دارند و رابطه ای دوسویه میان آن ها برقرار است. همچنین پویاشناسی سیستمی نقش تسهیل گر در تعاملات این متغیرها ایفا کرده و منجر به شکل گیری چرخه های خودتقویتی می شود. ارزش افزوده مقاله در تلفیق سه حوزه پراکنده «اخلاق حرفه ای»، «مسئولیت اجتماعی» و «مدیریت ریسک» در قالب یک چارچوب سیستمی است. بر این اساس، پیشنهاد می شود صنعت بیمه با تدوین شاخص های کمی برای سنجش اخلاق و مسئولیت اجتماعی، استفاده از شبیه سازی های سیستمی (مانند Vensim) و توجه به آموزه های اخلاقی اسلامی نظیر عدالت، امانت داری و پرهیز از ضرر، مسیر بهبود بلندمدت مدیریت ریسک را ترسیم کند. هدف نهایی این مقاله، پر کردن شکاف نظری موجود در ادبیات پژوهش، بررسی نظام مند ارتباط میان اخلاق حرفه ای، مسئولیت پذیری اجتماعی و مدیریت ریسک در صنعت بیمه می پردازد. همچنین این مطالعه، ارائه یک مدل مفهومی مبتنی بر رویکرد پویاشناسی سیستمی است که بتواند تعاملات پیچیده بین این سه حوزه را که تاکنون به صورت جداگانه بررسی شده اند، به صورت یکپارچه تحلیل کند. این رویکرد کمک می کند تا نقش سرمایه اعتماد و حلقه های بازخورد در تقویت عملکرد مدیریت ریسک و ارتقای مسئولیت های اجتماعی و اخلاقی سازمان ها بهتر شناخته شود.

کلیدواژه ها:

اخلاق حرفه ای ، مسئولیت پذیری اجتماعی ، مدیریت ریسک ، پویاشناسی سیستمی ، اعتماد ، حلقه علی ، مدل مفهومی