عوامل موفقیت و شکست کارآفرینی پیامدگرا در نظام آموزش عالی با تاکید بر نقش هوش مصنوعی

کارآفرینی پیامدگرا به عنوان رویکردی نوین در آموزش عالی، بر نتایج واقعی و اثرات چندبعدی فعالیت های کارآفرینانه تمرکز دارد و می تواند پاسخگوی نیازهای جامعه دانش بنیان باشد. هدف این پژوهش بررسی نظام مند عوامل موفقیت و شکست کارآفرینی پیامدگرا در نظام آموزش عالی ایران با تاکید بر نقش میانجی هوش مصنوعی است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی و توصیفی تحلیلی بوده و در دو مرحله انجام شد: مرور ادبیات نظری و اجرای مطالعه میدانی. داده ها از ۳۰۰ نفر از اساتید، دانشجویان کارآفرین و مدیران مراکز نوآوری دانشگاهی از طریق پرسشنامه و مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری شد. پایایی ابزار با آلفای کرونباخ بالاتر از ۰.۷ تایید شد. تحلیل داده ها با مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) در نرم افزار SMARTPLS صورت گرفت. نتایج نشان داد عوامل فردی، سازمانی و نهادی هر سه تاثیر مثبت و معناداری بر پیامدهای کارآفرینی پیامدگرا دارند، به ویژه عوامل سازمانی با ضریب مسیر ۰.۹۷۰ بیشترین نقش را ایفا می کنند. همچنین، هوش مصنوعی اثر مستقیمی بر موفقیت استارتاپ های دانشگاهی داشته (β=۰.۹۵۱) و به عنوان میانجی جزئی در روابط میان عوامل موفقیت و پیامدهای کارآفرینی عمل می کند. بالاترین سهم میانجی گری مربوط به عوامل نهادی (۵۸%) بود که نشان می دهد AI می تواند ظرفیت سیاست ها و حمایت های نهادی را به نتایج عملی تبدیل کند. شاخص های برازش مدل نیز در سطح مطلوب قرار داشتند (CFI=۰.۹۳۵، RMSEA=۰.۰۶۸). یافته ها بیانگر آن است که موفقیت در کارآفرینی پیامدگرا نیازمند هم افزایی میان عوامل فردی، سازمانی و نهادی با فناوری های نوین است. در نهایت، پژوهش حاضر توصیه می کند دانشگاه ها و سیاست گذاران آموزش عالی با ادغام هوشمندانه هوش مصنوعی در فرایندهای کارآفرینی، شانس موفقیت استارتاپ های دانشگاهی و تاثیرات اجتماعی و اقتصادی آن ها را ارتقا دهند.

کلیدواژه ها:

کارآفرینی پیامدگرا ، آموزش عالی ، هوش مصنوعی ، عوامل موفقیت و شکست ، مدل معادلات ساختاری