مسئولیت اجتماعی و اخلاق حرفه ای مدیران شرکتهای تجاری در قبال حقوق مصرف کنندگان با رویکرد فقهی – حقوقی

پژوهش حاضر با رویکردی فقهی– حقوقی به بررسی مسئولیت اجتماعی و اخلاق حرفه ای مدیران شرکت های تجاری در قبال حقوق مصرف کنندگان می پردازد. مساله محوری تحقیق آن است که با وجود تصویب قوانین متعدد در حوزه حمایت از مصرف کنده و تاکید منابع فقه اسلامی بر اصولی همچون قاعده لاضرر و منع غش، همچنان خلاهای تقنینی، ضعف ضمانت اجراها و فقدان سازوکارهای کارآمد نظارتی موجب شده است حقوق مصرف کنندگان به نحو شایسته تامین نگردد. این مطالعه با روش توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر گردآوری داده ها به شیوه کتابخانه ای و اسنادی، درصدد پاسخ به این پرسش بوده است که مدیران شرکت های تجاری چه مسئولیت های اجتماعی و اخلاقی در قبال مصرف کنندگان بر عهده دارند و چگونه می توان چارچوبی کارآمد برای تحقق این مسئولیت ها طراحی نمود. یافته ها حاکی از آن است که مسئولیت اجتماعی مدیران ابعاد متنوعی دارد: در بعد حقوقی، لزوم رعایت استانداردها و اصلاح تعارضات قانونی؛ در بعد فقهی–اخلاقی، پایبندی به قواعد شرعی و ارزش های اخلاقی چون صداقت، انصاف و وفای به عهد؛ و در بعد اجتماعی–اقتصادی، ارتقای مشروعیت اجتماعی، افزایش اعتماد عمومی و تقویت مزیت رقابتی. نتایج نشان می دهد که ضعف نهادینه سازی اخلاق حرفه ای، عدم انسجام میان مبانی فقهی و حقوق مدرن و کارآمدی اندک ضمانت اجراها از موانع اصلی تحقق حمایت موثر از مصرف کنندگان است. بر این اساس، پژوهش پیشنهاد می کند اصلاح قوانین، تدوین الگوهای تلفیقی فقهی–حقوقی، توسعه آموزش های اخلاقی و استقرار سازوکارهای نظارتی دقیق به عنوان راهبردهایی اساسی در جهت تقویت مسئولیت اجتماعی و تحقق حقوق مصرف کنندگان مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مسئولیت اجتماعی شرکت ها ، اخلاق حرفه ای مدیران ، حقوق مصرف کنندگان ، رویکرد فقهی– حقوقی