پایش تغییرات ذخیره آب زیرزمینی با استفاده از رویکرد یکپارچه سنجش ازدور و Google Earth Engine مطالعه موردی سد کرج و حوضه رودخانه

ذخیره آب زیرزمینی در دهه های اخیر تحت تاثیر ترکیبی از تغییرات اقلیمی و فعالیت های انسانی قرار گرفته است. در این پژوهش، برای حوضه رودخانه کرج و محدوده سد امیر کبیر با تکیه بر داده های سنجش از دور و پلتفرم گوگل ارث انجین (GEE) تغییرات منابع آب در حوضه رودخانه کرج و محدوده سد امیر کبیر طی سال های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ ارزیابی شد. داده های سنجش از دوری مربوط به کاربری اراضی کشاورزی با استفاده از تصاویر مربوط به ماهواره MODIS، مناطق ساخته شده با استفاده از داده های GHSL، آب های سطحی با JRC GSW و ذخایر آب زیرزمینی با GLDAS استخراج شدند. پس از استخراج سریهای زمانی سالانه، تحلیل های آماری با به کارگیری آزمون من کندال و شیب سن انجام شد. نتایج نشان داد که آب های سطحی اگرچه نوسانات بین سالی چشمگیر داشته اند، اما در مجموع فاقد روند معنادار آماری بودند. در مقابل، ذخایر آب زیرزمینی طی دو دهه گذشته روندی کاهشی و معنادار را با نرخ حدود ۳.۸ میلیمتر در سال تجربه کرده اند. این یافته ها نشان دهنده فشار مداوم بر منابع زیرزمینی، عمدتا ناشی از برداشت های انسانی و خشکسالی های مکرر است. به طور کلی، پژوهش حاضر اهمیت پایش مستمر منابع آب، مدیریت تقاضای آب کشاورزی و شهری و تقویت رویکردهای مدیریت یکپارچه حوضه آبخیز را برای جلوگیری از تداوم افت ذخایر زیرزمینی در حوضه کرج برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

آب زیرزمینی ، GEE ، سنجش از دور ، GLDAS ، سد امیر کبیر