نقش فناوری اطلاعات در بهبود پاسخ گویی سریع به بحران های غیرمنتظره

در دنیای پرشتاب و به طور فزاینده ای متغیر امروزی، بحران های غیرمنتظره مانند بلایای طبیعی، حملات سایبری، پاندمی ها و حوادث صنعتی، چالش های بی سابقه ای را برای نهادهای دولتی، سازمان های امدادرسان، و سیستم های مدیریت بحران به وجود آورده اند. در چنین شرایطی، فناوری اطلاعات (IT) به عنوان یکی از موثرترین ابزارهای تسهیل کننده در فرآیند پیش بینی، آماده سازی، واکنش سریع و بازیابی پس از بحران، نقش کلیدی ایفا می کند. این مقاله به بررسی جامع و چندبعدی نقش فناوری اطلاعات در بهبود پاسخ گویی به بحران های غیرمنتظره می پردازد و با مرور ادبیات نظری، مطالعات موردی، و تجزیه وتحلیل داده های موجود، به تبیین سازوکارهایی می پردازد که از طریق آن ها فناوری اطلاعات می تواند باعث ارتقای اثربخشی و کارآمدی سیستم های مدیریت بحران شود.نتایج بررسی ها نشان می دهد که فناوری های اطلاعاتی نظیر سامانه های هشدار سریع، شبکه های ارتباطی هوشمند، سیستم های اطلاعات جغرافیایی (GIS)، سامانه های تصمیم یار، هوش مصنوعی و داده کاوی، قابلیت شناسایی سریع بحران، هماهنگی میان نهادها، تخصیص بهینه منابع، و اطلاع رسانی دقیق و فوری به شهروندان را فراهم می سازند. همچنین، فناوری اطلاعات امکان شبیه سازی سناریوهای بحرانی و ارزیابی ریسک را فراهم نموده و زمینه ساز طراحی راهکارهای پیشگیرانه و واکنش های مبتنی بر داده می شود. در این مقاله با تکیه بر تحلیل نمونه های موفق جهانی از جمله مدیریت بحران در زلزله هائیتی، شیوع ویروس کووید-۱۹، و آتش سوزی های گسترده در استرالیا، به تبیین نقش فناوری اطلاعات در تصمیم سازی های سریع و هدفمند پرداخته می شود.در پایان، مقاله پیشنهادهایی برای توسعه زیرساخت های فناوری اطلاعات در سطح ملی و منطقه ای، ارتقای سواد دیجیتال سازمان ها، و طراحی چارچوب های یکپارچه مدیریت بحران مبتنی بر IT ارائه می کند. این پژوهش می تواند راهگشای نهادهای سیاست گذار و مدیران بحران در بهره گیری هوشمندانه از ظرفیت های نوین فناورانه در مواجهه با بحران های آینده باشد.