بررسی پدیده قلدری و راهکارهای پیشگیری از آن

پدیده قلدری یکی از چالش های رایج در محیط های آموزشی است که پیامدهای روانی، اجتماعی و تحصیلی گسترده ای برای دانش آموزان به دنبال دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی انواع قلدری رایج در مدارس ابتدایی، بررسی عوامل موثر در بروز رفتارهای قلدرانه، و ارائه راهکارهای پیشگیرانه موثر انجام شده است. مطالعه با روش توصیفی–تحلیلی و با رویکرد کاربردی انجام گرفته و جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه های سوم تا ششم مدرسه پسرانه فجر در منطقه یک شهر بندرعباس بوده است. نمونه ای متشکل از ۱۵۰ دانش آموز با روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شد. داده ها با استفاده از پرسش نامه استاندارد قلدری که شامل ابعاد کلامی، فیزیکی و سایبری بود، گردآوری گردید.در فرایند جمع آوری اطلاعات، معاون آموزشی مدرسه و معلمان در تسهیل هماهنگی ها و دسترسی به دانش آموزان نقش موثری ایفا کردند. داده های به دست آمده با بهره گیری از نرم افزار SPSS و به روش های آماری توصیفی و استنباطی از جمله آزمون t و تحلیل واریانس تحلیل شدند.یافته ها نشان داد که قلدری کلامی بیشترین شیوع را در میان دانش آموزان دارد. عوامل مختلفی مانند ضعف در آموزش مهارت های ارتباطی، نظارت ناکافی خانواده، و نبود نظام پاداش و تنبیه موثر در مدارس در افزایش این پدیده نقش دارند. از سوی دیگر، راهکارهایی همچون آموزش مهارت های اجتماعی، تقویت همدلی، اجرای فعالیت های گروهی، و ایجاد ساختارهای حمایتی در مدرسه، در کاهش بروز رفتارهای قلدرانه موثر ارزیابی شدند.نتایج این پژوهش بیانگر آن است که مداخله های هدفمند آموزشی و تربیتی، به ویژه در مدارس ابتدایی و در بسترهای فرهنگی-اجتماعی شهرهای کوچک مانند بندرعباس، می توانند به ارتقاء سلامت روان دانش آموزان و بهبود جو روانی مدرسه منجر شوند. طراحی برنامه های مداخله ای مبتنی بر آموزش معلمان، مشارکت فعال والدین و ایجاد فضای ارتباطی امن، از مهم ترین پیش نیازهای پیشگیری از پدیده قلدری در محیط های آموزشی محسوب می شوند.

کلیدواژه ها:

قلدری ، مدرسه ، پیشگیری ، مهارت های اجتماعی