بکارگیری از روش های نوین و بارش مغزی برای افزایش فعالیت های پژوهشی دانش آموزان

کشف و گسترش دانش و در حقیقت راهی برای جستجوی آگاهی است. با تحقیق کردن است که به عرصه های جدید علم ودانش می توان پا نهاد و وارد عرصه های ناشناخته شد. تاسیس مدرسه نظامیه بغداد توسط خواجه نظام الملک و دارلفنون که در آن ها به تربیت پژوهشگر می پرداختند و وجود دانشمندانی چون ملاصدرا، شیخ بهایی، گویای دیرینه بودن تاریخ پژوهش ایرانیان است. ولی در حال حاضر این طور به نظر می رسد که پژوهش نه تنها در کلیه مقاطع تحصیلی نادیده گرفته می شود بلکه در دانشگاه ها و آموزش عالی هم نقش کمرنگی دارد و تحقیق به معنای واقعی صورت نمی گیرد. ما به دنبال یادگیری مادام العمر هستیم، که خود مسیری جدید در رسالت تعلیم وتربیت و آموزش مدارس است. علم یک کالای رایگان نیست که به طور طبیعی فراهم شود. علم کشف شخصی است، علم تنها به ذهن آماده خطور می کند و با تفکر، تفحص، کشف و تحقیق به وجود می آید. آموزش و پژوهش به هم پیوسته اند و به تولید علم می پردازند. با نهادینه کردن پژوهش در برنامه آموزش دانش آموزان از همان سال های اولیه تحصیل زمینه برای رشد و شکوفایی، بروز خلاقیت و نوآوری در نوجوانی و بزرگسالی فراهم می شود. توجه به پژوهش در دوران تحصیل منجر به تقویت، روحیه کنجکاوی و خلاقیت در کودکان می شود (چطور اعتماد به نفس کودک را تقویت کنیم) و میل به دانستن در آنها افزایش می یابد و به کشف محیط اطراف خود می پردازند. به آنها چگونه اندیشیدن و چگونه فکر کردن می آموزند و روحیه همکاری و مشورت در آن ها تقویت می شود. تحول بنیادین در آموزش و پرورش با رویکرد پژوهش محور ایجاد شده است تا بتوان دانش آموزانی متفکر پژوهشگر و متخلق به اخلاق اسلامی تربیت کرد منظور از رویکرد پژوهش مدار در آموزش و پرورش آن است که در همه سطوح و مقاطع آموزشی شیوه های تدریس به گونه ای باشد که دانش آموزان به مطالعه کتاب های درسی اکتفا نکرده و خود با بررسی منابع موجود در موضوعات درسی به گسترش دانش خود بپردازند. در این رویکرد دانش آموزان چگونه آموختن را می آموزند و قادر خواهند بود که به شیوه های علمی دانش خود را توسعه بخشند. توسعه پایدار و همه جانبه در هر کشوری به نحو قابل توجهی در گرو گسترش کمی و کیفی فعالیت های پژوهشی آن کشور است . اگر نگاهی دراز مدت به امر پژوهش داشته باشیم شاید مهمتر از انجام پژوهش در زمینه های گوناگون گسترش رویکرد پژوهش مداردرآموزش مقاطع تحصیلی باشد. دانش آموزان امروز پژوهشگران فردا هستند که با تلاش خود می توانند به گسترش مرز های دانش بپردازند. آموزش موثر روش های بهینه پژوهش ضامن موفقیت پژوهش های آینده خواهد بود بدیهی است که گسترش پژوهش در گرو تعامل سازنده همه بخش های آموزشی و پژوهشی کشور است. در دنیای پرمساله یی که ما زندگی می کنیم، کودکان و نوجوانان نمی توانند مشکلات شخصی شان را (حتی آنهایی را که ارتباطی هم به درس و مدرسه ندارد)، پشت در کلاس جا بگذارند و پس از بازگشت از مدرسه، آنها را با خود به همراه ببرند. کودکی اولین و مهم ترین دوره ی زندگی آدمی است. از آن جا که در این دوره ساختار شخصیتی و رفتاری انسان بنیان گذاشته می شود، دوران کودکی را دورانی سرنوشت ساز و مثبت دانسته اند. اهمیت این دوران در شکل گیری شخصیت، تربیت پذیری و کسب علم تا آن جاست که به فرموده ی پیامبر گرامی اسلام(ص):( فراگیری علم در کودکی هم چون نقشی است که بر سنگ حک شود) ذهن، روان و رفتار کودکان و نوجوانان نسبت به سال های گذشته دچار تحولات و دگرگونی های بی شماری شده است. برای آنکه بچه ها از مدرسه، کلاس و درس لذت ببرند، استعدادهایشان شکوفا شود و تبدیل به افرادی سرزنده و پویا شوند، باید به تمامی نیازهای عاطفی، عقلانی، جسمانی و اجتماعی آنان توجه شود. دانش آموزان آموزگارانی را ترجیح می دهند که به شخصیت آنها احترام گذارند، به جای تنبیه آنها را تشویق و حمایت کنند، خوب درس بدهند، انگیزه تلاش و پیشرفت را در آنها زنده نگه دارند، ارزش ها و آرمان هایشان را نادیده نگیرند و آنها را در یافتن اهداف صحیح زندگی یاری کنند. منشا ایجاد هر گونه تحول بنیادین در نظام آموزش و پرورش را باید در معلم جست و جو کرد و معلم نقش به سزایی در تقویت روحیه پژوهشگری دانش آموزان دارد. از آنجا که ارتقاء سطح نظام آموزشی در گرو پژوهش و نوآوری است، وجود معلمان پژوهشگر به عنوان الگوی مناسب برای دانش آموزان باعث خواهد شد که در دراز مدت شاهد رشد و افزایش سطح روحیه آموزشی و پژوهشی دانش آموزان باشیم. این مقاله با این هدف به رشته تحریر درآمده است تا نشان دهد که پژوهش در عرصه آموزش و پرورش از اهمیت به سزایی برخوردار است و این اهمیت در سند تحول به خوبی نشان داده شده است. دانش آموزان پژوهشگر شکل نخواهند گرفت، مگر این که معلمان پژوهشگری داشته باشیم تا الگوی مناسبی جهت ارتقاءروحیه پژوهشگری دانش آموزان ایجاد کرده باشیم چرا که ارتقاء روحیه پژوهشگری برابر است با روحیه پرسشگری که منتجبه پژوهش های بنیادی و کاربردی در بین دانش آموزان خواهد شد.

کلیدواژه ها:

فعالیتهای پژوهشی ، روشهای جدید ، معلم ، دانش آموزان