ارائه مدل سرمایه فکری تعمیم یافته بر مبنای رفتار حاکمیت شرکتی

ازآنجاکه الگویی کامل، منسجم و دربردارنده تمامی شاخص های مطرح برای سرمایه فکری مبتنی بر حاکمیت شرکتی در بازار سرمایه ایران ارائه نشده است، تدوین نظام سرمایه فکری مبتنی بر حاکمیت شرکتی متناسب با ساختار خاص هر جامعه، ضروری و اجتناب ناپذیر است. در این پژوهش، هدف ارایه الگویی بومی و متناسب با شرایط و ویژگی های بازار سرمایه و شرکت های فعال در آن مبتنی بر ساختار فرهنگی، قانونی، اقتصادی و سیاسی کشور است. برای این منظور مبانی نظری، پژوهش های داخلی و خارجی و اصول و استانداردهای بین المللی حاکمیت شرکتی موردبررسی قرار گرفته و الگوی اولیه سرمایه فکری مبتنی بر حاکمیت شرکتی تدوین و ابعاد، مولفه ها و شاخص های آن تعیین شد. الگوی مزبور بر اساس روش دلفی فازی و از طریق پرسشنامه موردنظرخواهی از ۳۰ نفر گروه خبرگان قرار گرفت. برای انتخاب گروه خبرگان از روش انتخاب هدفمند استفاده شد. بر اساس تجزیه وتحلیل نظرات ارائه شده از سوی گروه خبرگان، کلیات الگوی سیستمی شامل ۱۹ مولفه و ۱۵۳ شاخص در قالب تائید شد. متعاقبا میزان تاثیرگذاری و تاثیرپذیری شاخص های الگوی پیشنهادی در قالب سه جزء نهاده ها(سرمایه انسانی، سرمایه ساختاری، مشتری و ارزش برند)، فرآیندها(تاثیرگذاری سرمایه فکری بر حاکمیت شرکتی) و خروجی(رعایت حقوق ذی نفعان، مسئولیت پذیری، کارایی و اثربخشی، پاسخگویی، افشا و شفافیت، رعایت احکام و قوانین شرعی و رعایت عدالت و انصاف) موردسنجش قرار گرفت. بر اساس نتایج به دست آمده ابعاد نهاده ها و فرایندی سیستم سرمایه فکری مبتنی بر حاکمیت شرکتی با اهداف و نتایج رابطه مثبت و معنی داری دارند و هر چه این ابعاد بهبود یابند بر اهداف و نتایج و عملکرد تاثیر مطلوبی خواهند داشت. این امر را می توان به عنوان تاییدی برای الگوی طراحی شده در نظر گرفت.

کلیدواژه ها:

حاکمیت شرکتی ، سرمایه فکری ، ذینفعان ، پاسخگویی ، شفافیت ، مدلسازی معادلات ساختاری