عجز ادراک شده، عرفی شدن و عاملیت سردرگم؛ مطالعه ای کیفی بر نگرش فرزندآوری در شهر یزد

پایین بودن نرخ باروری یکی از چالش های اجتماعی جامعه است. هدف تحقیق حاضر، واکاوی درک و تجربه فرزندآوری در میان شهروندان متاهل شهر یزد می باشد. مطالعه حاضر یک پژوهش کیفی است که در سال ۱۴۰۲ در شهر یزد انجام شد. با معیار اشباع داده، تعداد ۱۴ خانم و آقا به صورت داوطلبانه وارد مطالعه شده و با مصاحبه نیمه ساختار یافته داده ها به دست آمد. مشارکت کنندگان نوعی درک منفی نسبت به فرزندآوری دارند. این ادراک منفی ناظر به مشکلات و تجربیات خود یا دیگران در رابطه با مسئولیت داشتن فرزند است. هزینه های فرزند و مسائل تربیتی و بزرگ کردن وی از یک سو، غالب شدن ارزش های عرفی شده از سوی دیگر، ایده آل تعداد فرزند را کاهش داده، یا اینکه فرزندآوری را به تاخیر می اندازد. چهار مضمون احصاء شده : درماندگی اجتماعی، مخاطره و شکنندگی، سیاست زدگی شناختی، و انباشت سکولار می باشد. تاخیر در فرزندآوری یا کاهش تعداد فرزند ایده آل به شدت متاثر از درک افراد از فرایندهای محیطی، اجتماعی و سیاسی است. مشارکت کنندگان خود را عاملیتی سردرگم تحت شرایطی تلقی می کنند که به نوعی عجز ادراک شده در آن ها دامن زده است. لذا، ضرورت دارد که سیاستگذاران، بر لایه ای عمیق تر از موضوع فرزندآوری و آن هم ابعاد ارزشی و فرهنگی موضوع تمرکز داشته باشند.

کلیدواژه ها:

فرزندآوری ، خانواده ، جمعیت ، شکنندگی ، سکولار