مروری بر شیمی سبز ونقش آن دربهبود زندگی بشر وحفاظت ازمحیط زیست

شیمی سبز پارادایمی است که با تکیه بر طراحی فرآیندها و محصولات شیمیایی کم خطر، مصرف منابع و تولید پسماند را به حداقل می رساند و از رهگذر اصولی همچون پیشگیری از آلودگی، اقتصاد اتمی، استفاده از حلال های ایمن تر و انرژی کاراتر، بهبود معناداری در سلامت انسان و محیط زیست ایجاد می کند (Anastas & Warner, ۱۹۹۸؛ Anastas & Eghbali, ۲۰۱۰). این مقاله با مروری نظام مند بر اصول و شاخص های کلیدی شیمی سبز (از جمله E-factor و PMI)، کاربردهای صنعتی آن در داروسازی، مواد پیشرفته و کشاورزی پایدار، و پیوندهای سیاستی و حقوقی در ایران (مانند قانون هوای پاک ۱۳۹۶ و قانون مدیریت پسماند ۱۳۸۳) نشان می دهد که پیاده سازی شیمی سبز می تواند به طور هم زمان هزینه های تولید را کاهش داده، ریسک های شغلی و مخاطرات مصرف کننده را کم کرده و ردپای محیط زیستی را به طور کمی کاهش دهد (Sheldon, ۲۰۱۷؛ UNEP, ۲۰۱۹). یافته ها حاکی از آن است که ترکیب نوآوری فناورانه، ابزارهای سنجش پذیر و مشوق های سیاستی، مسیر موثری برای گذار صنعت شیمی به اقتصاد دایره ای و کربن کم فراهم می کند.

کلیدواژه ها:

شیمی سبز ، اقتصاد اتمی ، E-factor ، ارزیابی چرخه عمر ، آلودگی ، سیاست گذاری محیط زیست ، تولید پاک تر