نقش معلم ابتدایی در شکل گیری خودکارآمدی دانش آموزان

دوره ابتدایی، دورانی حیاتی در شکل گیری طرح واره های خودانگاره و باورهای عملکردی دانش آموزان است. ناتوانی در برقراری باورهای خودکارآمدی (Self-Efficacy) در این سنین، پیامدهای بلندمدت منفی بر انگیزه، پشتکار و موفقیت تحصیلی فرد خواهد داشت. بنابراین، شناخت نقش فعال معلم در تقویت این باور بنیادی ضروری است.این مقاله به بررسی و تبیین سازوکارهای چندوجهی تاثیرگذاری معلمان دوره ابتدایی بر شکل گیری و تقویت خودکارآمدی دانش آموزان می پردازد.پژوهش حاضر بر مبنای مطالعات کتابخانه ای و تحلیل نظری مدل خودکارآمدی آلبرت بندورا (Bandura) استوار است. تمرکز اصلی بر تشریح چگونگی به کارگیری چهار منبع اصلی خودکارآمدی—تجربیات موفقیت فردی، مشاهده مدل های مشابه، اقناع کلامی، و تفسیر واکنش های هیجانی—در محیط کلاس درس ابتدایی است.یافته های این پژوهش نشان می دهد که بازخورد سازنده و هدفمند معلم، طراحی فعالیت هایی که موفقیت های کوچک و متوالی را تضمین کند (تجارب موفقیت)، و ارائه مدل های نقش آفرین همسالان (مشاهده مدل)، قوی ترین اهرم های مداخله ای معلم برای ارتقای خودکارآمدی هستند. همچنین، نحوه تفسیر خطاها توسط معلم (تغییر تفسیر واکنش های هیجانی از "ناتوانی" به "فرصت یادگیری") نقشی تعیین کننده دارد. نقش معلم ابتدایی فراتر از انتقال دانش صرف است؛ معلم به عنوان معمار باورهای بنیادین دانش آموز عمل می کند. تقویت آگاهانه منابع خودکارآمدی در کلاس درس ابتدایی، نه تنها عملکرد تحصیلی فعلی را بهبود می بخشد، بلکه سرمایه گذاری بلندمدت بر سلامت روان و تاب آوری دانش آموزان در برابر چالش های آینده است.

کلیدواژه ها:

خودکارآمدی ، دانش آموزان ، ابتدایی