تاثیر آگونیست های گیرنده ی GLP-۱ و درمان های غیرتزریقی بر کنترل قند خون و مدیریت وزن در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲

مقدمه: دیابت نوع ۲، یکی از بیماری های مزمن شایع است که بزرگسالان را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار داده است. در سال های اخیر، پیشرفت های قابل توجهی در درمان این بیماری حاصل شده که از جمله آن ها می توان به معرفی آگونیست های گیرنده ی پپتید شبه گلوکاگون-۱ (GLP-۱ RAs) و داروهای غیرتزریقی اشاره کرد. این درمان ها نقش مهمی در کنترل قند خون و مدیریت مشکلات متابولیک همراه با دیابت ایفا می کنند. با این حال، نتایج مطالعات کارآزمایی بالینی تصادفی در مورد تاثیر GLP-۱ RAs بر میزان HbA۱c  و کاهش وزن در بیماران دیابت نوع ۲ یکسان و قطعی نبوده است. بنابراین، انجام یک مرور نظام مند برای جمع بندی و ارزیابی انتقادی شواهد موجود در این زمینه ضروری به نظر می رسد. روش ها: در این مطالعه، جستجوی راهبردی در پایگاه های PubMed، Scopus، Embase، ProQuest و  Google Scholar از ابتدا تا ژانویه ۲۰۲۵ انجام شد. معیار ورود شامل تمام کارآزمایی های بالینی تصادفی (RCT) منتشرشده به زبان انگلیسی درباره ی دیابت نوع ۲ بود که در آن ها مداخله با آگونیست های گیرنده پپتید شبه گلوکاگون-۱ (GLP-۱ RAs) صورت گرفته بود. برای ارزیابی کیفیت مقالات وارد شده، از چک لیست برنامه مهارت های ارزیابی انتقادی (CASP) استفاده شد. یافته ها: از میان ۵۷۴ مقاله بررسی شده، تنها ۱۷ مقاله با معیارهای ورود مطابقت داشتند. یافته های این مطالعه نشان می دهد که داروی تیرزپاتید بیشترین تاثیر را در کاهش HbA۱c و غلظت گلوکز پلاسمای ناشتا دارد (میانگین تفاوت ۱/۵۰-و ۳/۱۹- درصد میلی مول بر لیتر)، در حالی که داروی CagriSema بیشترین کاهش وزن (میانگین تفاوت ۴/۷۳- کیلوگرم) را در مقایسه با سایر انواع آگونیست های گیرنده GLP-۱ در بیماران دیابت نوع ۲ ایجاد کرده است. با این حال، اکثر کارآزمایی ها به عوارض گوارشی مرتبط با این داروها اشاره داشته اند و بر لزوم توجه به ایمنی به ویژه در دوزهای بالا تاکید کرده اند. نتیجه گیری: تاثیر مثبت آگونیست های گیرنده ی GLP-۱ بر کنترل قند خون و کاهش وزن، آن ها را به عنوان خط اول درمان برای افراد مبتلا به چاقی و دیابت نوع ۲ تبدیل کرده است. با این وجود، برای تعیین دوز و مدت زمان مصرف بهینه، انجام مطالعات بیشتری مورد نیاز است.

کلیدواژه ها:

دیابت نوع ۲ ، آگونیست های گیرنده ی پپتید شبه گلوکاگون-۱ ، کنترل قند خون ، کاهش وزن