بررسی ضمانت اجراء در شریعت اسلامی و قوانین بین المللی

نظام حقوق بین المللی علیرغم وجود مراجع قضائی، علاوه بر نقصان در وضع قوانین، در اجراء و حل وفصل اختلافات اطراف متنازع فاقد ضمانت های موثر است. تنها مبنای ضمانت اجرای آن اقدامات متقابل است که این نیز بدلیل آنکه متخاصمین در قدرت نابرابرند و چه بسا ابرقدرتها بر سازمان های بین المللی مرجع، حاکم باشند، ابزار کارآمدی برای الزام اطراف بر ایفای تعهداتشان نداشته و بدین جهت همچنان شاهد جنگ و جنایت برخی دولت های قدرتمند بدون رعایت حتی ابتدائی ترین قوانین حقوق بشر دوستانه می باشیم. اما در آئین های آسمانی بالاخص شریعت اسلام، با وجود شرائط لازم برای وضع قانون و ضمانت اجرا چون قدرت، عدالت، علم و رحمت بلامنازع واضع، ابزارهای کاربردی ضمانت اجرا وجود دارد. علیرغم تصور اینکه ضمانت های اسلامی در عقوبت های اخروی خلاصه و برای نظام بین المللی ثمره عملی ندارد، ضمانت های اسلامی دارای ابعاد گوناگون تربیتی، پاداش و تشویق، کیفر و مجازات های فردی و اجتماعی و بین المللی، تکوینی و تشریعی، دنیوی و اخروی که هریک دارای مصادیق متعدد و در آیات و روایات به آنها اشاره شده، می باشند. این ابزارهای ضمانت که اغلب در نظام حقوقی بین المللی مورد توجه نبوده، علاوه بر اینکه ضامن جبران حقوق تضییع شده انسان ها است دارای بعد بازدارندگی از وقوع جرم و ظلم می باشند.

کلیدواژه ها:

«ضمانت اجرا» ، «شریعت اسلامی» ، «قوانین بین المللی» ، «اقدامات متقابل و الزام»