جهانی شدن، همگن سازی فرهنگ ها یا تنوع فرهنگی

در دهه های اخیر، جهانی شدن به عنوان پدیده ای چندوجهی و پیچیده، به یکی از مهم ترین مباحث علوم انسانی و اجتماعی تبدیل شده است. این فرایند نه تنها اقتصاد و سیاست جهانی را دگرگون ساخته، بلکه تاثیری عمیق بر فرهنگ، هویت و روابط اجتماعی ملت ها برجای گذاشته است. در این میان، یکی از پرسش های اساسی، چگونگی تاثیر جهانی شدن بر تنوع فرهنگی است. آیا جهانی شدن به همگن سازی فرهنگ ها و غلبه ی فرهنگ مسلط جهانی منجر می شود، یا زمینه ساز تبادل، گفت وگو و تکثر فرهنگی است؟ در این مقاله با تکیه بر رویکردهای نظری و نمونه های عینی، دو دیدگاه عمده در این زمینه بررسی می شود: نخست، دیدگاه انتقادی که جهانی شدن را فرایندی از «امپریالیسم فرهنگی» و «مک دونالدی شدن» می داند؛ دوم، دیدگاه تعاملی که آن را عامل «بومی سازی جهانی» و زایش اشکال جدید فرهنگی قلمداد می کند. نتایج بررسی ها نشان می دهد که جهانی شدن نه الزاما موجب همگن سازی و نه صرفا موجد تنوع فرهنگی است؛ بلکه ماهیت آن به شرایط اجتماعی، سیاسی و فرهنگی هر جامعه بستگی دارد.

کلیدواژه ها:

جهانی شدن ، تنوع فرهنگی ، فرهنگ جهانی ، هویت فرهنگی ، بومی سازی جهانی