تبیین نقش واسطه ای حمایت اجتماعی مدرسه در رابطه بین اضطراب تحصیلی و عملکرد شناختی دانش آموزان

هدف پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه ای حمایت اجتماعی مدرسه در رابطه بین اضطراب تحصیلی و عملکرد شناختی دانش آموزان دوره متوسطه دوم است. با توجه به اهمیت عوامل روان شناختی در فرآیند یادگیری، این مطالعه تلاش دارد تا با استفاده از مدل معادلات ساختاری، مسیرهای مستقیم و غیرمستقیم تاثیر اضطراب تحصیلی بر عملکرد شناختی را تحلیل کند.جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه دهم تا دوازدهم در مدارس دولتی در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ بود. نمونه ای به حجم ۴۰۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شد. ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه اضطراب تحصیلی (پیکریل، ۲۰۰۲)، پرسش نامه عملکرد شناختی (مک کللند، ۲۰۱۵) و مقیاس حمایت اجتماعی مدرسه (ساخته شده توسط پژوهشگر بر اساس مدل کاسل، ۲۰۱۸) بودند. روایی ابزارها با تحلیل عاملی تاییدی و پایایی آن ها با ضریب آلفای کرونباخ تایید شد.داده ها با استفاده از نرم افزار LISREL ۸.۸ و روش تحلیل مسیر مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اضطراب تحصیلی تاثیر منفی و معناداری بر عملکرد شناختی دارد (β = -۰.۴۲, p < ۰.۰۱). همچنین، حمایت اجتماعی مدرسه به عنوان متغیر واسطه ای، اثر اضطراب را کاهش داده و تاثیر مثبت و معناداری بر عملکرد شناختی دانش آموزان دارد (β = ۰.۳۶, p < ۰.۰۱). مدل نهایی از برازش مطلوبی برخوردار بود (RMSEA = ۰.۰۴۸, CFI = ۰.۹۴, GFI = ۰.۹۱).یافته ها نشان می دهند که حمایت اجتماعی مدرسه می تواند نقش محافظتی در برابر اثرات منفی اضطراب تحصیلی ایفا کند و موجب بهبود عملکرد شناختی دانش آموزان شود. بر این اساس، پیشنهاد می شود سیاست گذاران آموزشی و مدیران مدارس، برنامه هایی برای ارتقاء حمایت اجتماعی در محیط مدرسه طراحی و اجرا کنند.

کلیدواژه ها:

اضطراب تحصیلی ، عملکرد شناختی ، حمایت اجتماعی مدرسه ، مدل معادلات ساختاری.