ارزیابی ریسک سیستمی در شبکه های مالی با استفاده از گراف های پیچیده و مدل های انتشار شوک

ارزیابی ریسک سیستمی در شبکه های مالی، به ویژه در عصر افزایش همبستگی میان بازارها و پیچیدگی سامانه های مالی، به یکی از مهم ترین دغدغه های نهادهای نظارتی، بانک های مرکزی و پژوهشگران حوزه اقتصاد مالی تبدیل شده است. بهره گیری از گراف های پیچیده و مدل های انتشار شوک، امکان فهم ساختارهای پنهان، روابط وابستگی غیرخطی و مسیرهای احتمالی گسترش بحران را فراهم می کند. این مقاله با تکیه بر چارچوب های بین رشته ای، از نظریه شبکه ها تا پویایی های غیرخطی، نشان می دهد که چگونه می توان رفتار جمعی نهادهای مالی را در برابر شوک های خارجی و داخلی مدل سازی کرده و نقاط آسیب پذیر را شناسایی کرد. تحلیل ها نشان می دهد که ساختار شبکه ای، نه فقط ماهیت وابستگی میان بازیگران مالی را تعیین می کند، بلکه سرعت و دامنه انتشار شوک را نیز شکل می دهد. در چنین بسترهایی، مدل های انتشار مانند مدل های آستانه ای، آبشاری و مبتنی بر پویایی نقدینگی، قادرند مکانیسم های تقویت کننده بحران را آشکار سازند. یافته های این مقاله تاکید دارد که مدیریت ریسک سیستمی نیازمند نگاه ترکیبی و پویا به شبکه مالی، رصد پیوسته شاخص های اتصال پذیری و توسعه ابزارهای کمی برای شبیه سازی سناریوهای بحران است. با توجه به تحولات سریع بازارهای مالی و ابزارهای نوین سرمایه گذاری، توسعه مدل های دقیق تر و ترکیب یادگیری ماشین با تحلیل شبکه ای می تواند مسیر آینده ارزیابی ریسک سیستمی را ترسیم کند.

کلیدواژه ها:

ریسک سیستمی ، شبکه های مالی ، گراف پیچیده ، انتشار شوک ، پویایی نقدینگی ، شکنندگی مالی ، آبشار شکست