راهبردهای بی ادبی و نقد قدرت تحلیل گفتمان طنز در آثار سیار سریع و پزشکزاد

این پژوهش به بررسی راهبردهای بی ادبی در طنز فارسی می پردازد و نقش آن را در نقد ناکارآمدی های اجتماعی و سیاسی از طریق طنز ارزیابی می کند. تمرکز اصلی بر مقایسه دو اثر طنز، معاصر چرتوپیا (سیار سریع ۱۳۹۸) و ماشالله خان در بارگاه هارون الرشید (پزشکزاد، ۱۳۳۷) با استفاده از نظریه ی بی ادبی کالپپر، (۱۹۹۶، ۲۰۰۵ (۲۰۱۱ است. در این پژوهش، روش تحلیل گفتمان به کار گرفته شده و داده ها از طریق شناسایی و دسته بندی مصادیق بی ادبی استخراج شده. یافته ها نشان دادند که در «چرتوپیا» با ۳۶۵) (مصداق بیشترین راهبردهای بی ادبی شامل تحقیر و تمسخر (۵۶) (مورد) و بی ادبی سازمانی (۱۷) مورد هستند که به نقد ایدئولوژی های سرکوبگر مدرن می پردازد. در مقابل، ماشالله خان با ۵۷۸) (مصداق از همراه کردن با ویژگی منفی (۶۲ مورد و متوقف کردن صحبت (۲۳) (مورد بهره گرفته است که بیانگر نابرابری قدرت درباری است. از نظر سبک شناختی، سیار سریع از طنز فلسفی و زبان مدرن برای مخاطب فرهیخته استفاده کرده، در حالی که پزشکزاد از طنز موقعیت و زبان ساده بهره برده. مخاطب عام را هدف قرار داده است. در مجموع، پژوهش نشان می دهد که بی ادبی در طنز فارسی نه تنها ابزاری برای نقد اجتماعی است، بلکه بازتاب نیاز به استقلال و آزادی بیان محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

بی ادبی ، کلامی ، کالپپر ، طنز ، فارسی ، تحلیل گفتمان ، پزشکزاد ، سیار سریع