بررسی و تحلیل سوگ و سرود در ادبیات شفاهی ایل بهمئی

و فرهنگ هر قوم در بردارنده گرامیترین و گرانبهاترین ارزشهای وجودی آنهاست بهمئیها گویشی اصیل فرهنگی دست نخورده ادبیاتی، پربار اصیل و سرشار از زیباییها و در عین حال ساده و دلنشین دارند. قسمت عمده ای از اشعار رایج در ایل بهمئی را می توان در چهار بخش دسته بندی: کرد بخش اول اشعاری که در سوگ درگذشتگان خود و طی اجرای مراسمی می خوانند بخش دوم اشعاری آوازی موسوم به یاریارها که به شیوه ای خاص توسط آوازخوانان خوانده می شوند و مضمونهای عاشقانه یاد وطن ضعف و پیری و رنجهای حاصل روزگار دارند. بخش سوم اشعار مربوط به دو جنگ بهمئی است که طی سالهای ۱۳۱۶ و ۱۳۲۲ با نیروهای نظامی داشتند. بخش چهارم اشعاری هستند که در جشنها و مراسمات عروسی توسط افرادی که صدایی رسا و دلنشین دارند و به آنها «سرخون» گفته می شود به صورت آوازی خوانده می شوند و دیگران بسته به نوع مراسم عزا یا شادی با «لیکه زدن»، «کل کشیدن» و یا تکرار، بیتی آنها را همراهی می کنند سراینده اشعار مشخص نیست. تکرار واژه هایی مانند نام کوههای محل سکونت، ایل گیاهان، کوهی، کوچ سرحد و گرمسیر حیوانات منطقه، اسب، برنو، یار و پرندگان به خوبی تاثیر محیط بر این اشعار را نشان می دهد این سروده ها وزن مشخصی ندارند و به علت و بیسوادی سرایندگان به بیماری وزن و قافیه مبتلا هستند پژوهش حاضر دربرگیرنده ۴۶۰ بیت از این سروده ها. تحلیل آنها با روش میدانی و کتابخانه ای است که بخش بزرگی از آن به مصاحبه با افراد سالخورده طوایف مختلف بهمئی اختصاص یافته و تحلیل محتوا بر تکیه بر فرهنگ شفاهی ایل بهمئی در چهار بخش صورت گرفته است. نتایج به دست آمده نشان می دهد که زنان بیشتر از مردان در بازآفرینی و خلق و انتقال آنها به نسلهای بعدی در دو بخش اشعار سوگ و سرود نقش آفرینی کردند و اشعار حماسی را بیشتر مردها خلق و منتشر کردند.

کلیدواژه ها:

ایل بهمئی ، سرود ، سوگ ، شعر ، فرهنگ ، موسیقی