تحلیل مسئولیت مدنی ناشی از قمار اینترنتی در رقابت های ورزشی

پدیده قمار اینترنتی در رقابت های ورزشی، به ویژه در بستر دیجیتال، چالشی نوظهور و چندبعدی در نظام حقوقی ایران به شمار می رود که با خلاهای تقنینی، ضعف نظارت نهادی، و عدم تبیین صحیح مسئولیت مدنی فاعلان و واسطه ها مواجه است. این مقاله با رویکرد تحلیلی و تطبیقی، در پی پاسخ به این پرسش اساسی بود که ارکان و حدود مسئولیت مدنی اشخاص حقیقی و حقوقی درگیر در شرط بندی های آنلاین ورزشی چیست و چه بایسته هایی برای اصلاح تقنین وجود دارد. بررسی مفهوم شناسی قمار در فقه امامیه و حقوق ایران، تبیین مصادیق نوین قمار اینترنتی و تحلیل ارکان سه گانه مسئولیت مدنی (فعل زیان بار، ورود ضرر، رابطه سببیت) نشان داد که امکان تطبیق قواعد سنتی فقه و حقوق با این پدیده مدرن وجود دارد، مشروط بر آنکه قانون گذار از منطق جرم انگاری صرف عبور کرده و به تنظیم گری مسئولیت محور روی آورد. مطالعه تطبیقی با نظام های پیشرفته ای چون انگلستان، فرانسه و آلمان آشکار می سازد که کنترل قمار آنلاین نه از طریق تحریم مطلق، بلکه با ابزارهای حقوقی چون مجوزدهی، نظارت دیجیتال، شناسایی کاربران، و حمایت از آسیب دیدگان قابل تحقق است. یافته های تحقیق بیانگر آن بود که در حقوق ایران، با وجود حرمت شرعی قمار، ظرفیت های فقهی مانند قاعده لاضرر، اقدام، تسبیب و غرور می توانند مبنای مسئولیت مدنی در شرط بندی های فریبکارانه باشند. در نهایت، مقاله با پیشنهاد تصویب قانونی خاص در زمینه قمار و شرط بندی ورزشی مجازی و نیز تاسیس نهاد نظارتی مستقل، تاکید نمود که جبران خسارات وارده به کاربران و حفظ سلامت رقابت های ورزشی، تنها از طریق تلفیق تقنین فنی، فقه پویا، و نظارت نهادمند میسر است.

کلیدواژه ها:

مسئولیت مدنی ، قمار اینترنتی ، رقابت های ورزشی