اصول و قوانین فقهی و اخلاقی ناظر بر حفظ حیات جنین واکاوی تطبیقی در پرتو فقه امامیه و ملاحظات اخلاق زیستی

حیات جنین از مهمترین موضوعات در فقه اسلامی و اخلاق زیستی معاصر است که به ویژه در دوران تحولات زیست پزشکی و گسترش فناوریهای تولید مثل چالشهای تازه ای را پدید آورده. در این پژوهش تلاش شده است تا اصول بنیادین فقهی همچون حرمت قتل، نفس اصل احتیاط در دماء و قاعده تسبیب در کنار اصول اخلاقی چون کرامت انسانی، اصل خودداری از آسیب (non-maleficence) و اصل احترام به حیات مورد تحلیل تطبیقی قرار گیرد. روش تحقیق در این مقاله کیفی، تحلیلی و با رویکرد اجتهادی - اخلاقی است. یافتهها نشان میدهد که در فقه امامیه حیات جنینی از مراحل ابتدایی تلقیح مورد توجه ویژه بوده و اصولی نظیر قاعده حرمت اتلاف نفس محترمه، قاعده لا ضرر و اصل حفظ نسل از مبانی اصلی منع سقط جنین محسوب می شوند. همچنین یافته ها حاکی از آن است که در اخلاق زیستی، نوین مفاهیم، کرامت، عدالت توزیعی و مسئولیت والدین در پذیرش حیات جنین به عنوان موجودی بالقوه، انسان با اصول فقهی قابل تطبیق است. این مقاله نتیجه می گیرد که بر پایه اصول تلفیقی فقه و اخلاق، حفظ حیات جنین نه تنها یک تکلیف فردی بلکه مسئولیتی اجتماعی و نهادی است که اقتضا می کند چارچوب های قانونی نیز بر اساس موازین فقهی - اخلاقی بازتعریف شوند.

کلیدواژه ها:

فقه امامیه ، اخلاق زیستی ، سقط جنین ، حرمت ، قتل ، کرامت جنین ، مسئولیت والدین ، قاعده تسبیب ، حقوق جنینی