نقش خانواده در تقویت خودتنظیمی و مسئولیت پذیری دانش آموزان ابتدایی

هدف از این پژوهش تحلیلی-مروری، بررسی نظام مند و تبیین نقش عوامل کلیدی خانواده در پرورش دو مفهوم حیاتی خودتنظیمی و مسئولیت پذیری در دانش آموزان دوره ابتدایی بود. این مطالعه با اتخاذ رویکرد کیفی (تحلیلی-مروری)، با مرور نظام مند مقالات منتشرشده فارسی در پایگاه های اطلاعاتی معتبر (از جمله مگیران و سیویلیکا) در بازه سال های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ انجام شد. از طریق تحلیل تماتیک متون، چهار مضمون اصلی شناسایی شد که شامل (۱) سبک های فرزندپروری مقتدرانه، (۲) الگوسازی و محیط خانه سازمان یافته، (۳) تشویق به استقلال عمل در تکالیف مدرسه و (۴) ارتباط عاطفی حمایت گر بودند. نتایج نشان دادند که سبک فرزندپروری مقتدرانه (که ترکیبی از گرمی و نظارت است)، مهم ترین عامل پیش بینی کننده خودتنظیمی بالای دانش آموزان است (حقیقی و رمضانی، ۱۴۰۲). همچنین، واگذاری تدریجی وظایف متناسب با سن به کودک، مستقیما به تقویت احساس مسئولیت مدنی و اجتماعی او منجر می شود (سلطانی و همکاران، ۱۳۹۹). در نتیجه گیری، تاکید شد که خانواده یک سیستم پویا و حیاتی برای انتقال ارزش های اخلاقی و مهارت های تنظیم گری به کودکان است؛ به طوری که هرگونه مداخله ی موثر آموزشی باید با در نظر گرفتن و مشارکت دادن خانواده صورت پذیرد.

کلیدواژه ها:

خانواده ، خودتنظیمی ، مسئولیت پذیری ، دوره ابتدایی ، سبک فرزندپروری