واکاوی زشت نگاری شخصیت های برآمده از دو کتاب عجایب المخلوقات و تاریخ هیولاها از منظر امبرتواکو

متفکران در هر دوره ی تاریخی، تعاریفی در باب زیبایی عرضه کرده ؛ ولی کمتر به مفهوم زشتی پرداخته اند. زشتی را اغلب ضد زیبایی توصیف می کنند؛ اما این مواجهه دقیق نیست. توجه به نحوه ی برخورد امبرتواکو با مفهوم زشتی در تاریخ هنر غرب، امکان شناخت و تفسیر آثار تصویری گوناگون و مقایسه ی آن ها را فراهم می کند. تاریخ زشتی را می توان، در تصاویر یا توصیف مکتوب اشیاء یا انسان هایی جست که به نحوی زشت تلقی شده اند. این پژوهش می کوشد، به این پرسش محوری پاسخ دهد که براساس نظر امبرتواکو، مطالعه تحلیل و مقایسه میان شخصیت هایی که به صورت هدفمند از دو کتاب عجایب المخلوقات قزوینی و از کتاب تاریخ هیولا اولیسه آلدراوندی انتخاب شده اند، چگونه انجام می شود. هدف این پژوهش، توجه به مفهوم زشتی در هشت شخصیت منتخب از دو کتاب نوشته زکریا قزوینی(قرن ۷ ه.ق -۱۲۸۰م) ایران و اولیسه آلدراوندی(قرن۱۱ه.ق- ۱۶۴۲م) ایتالیا است. روش این پژوهش، براساس اطلاعات برآمده از داده های کتابخانه ای و اینترنتی است که با توجه به، طبقه بندی اکو درباره پدیدار زشتی یعنی ویژگی فی نفسه، ویژگی ظاهری و نمایش هنری، شخصیت های منتخب را توصیف و به صورت تطبیقی تحلیل می کند. یافته های تحقیق نشان می دهد، شخصیت موجودات ترکیبی در کتاب عجایب المخلوقات با اتکاء به فرهنگ عامه، باورهای دینی، متون ادبی و همراه با تخیل مولف به وجود آمده است؛ همچنین شخصیت های مورد مطالعه در کتاب تاریخ هیولاها متکی به سنت فرهنگی و خلاقیت مولف آن است که نتایجی جذاب و سرگرم کننده با کاربردی اخلاقی دارد؛ اما نکته متمایز این دو کتاب در تاریخ هیولاها، موضوع ناهنجاری است و می توان آن را امری طبیعت گرایانه با ضابطه ای علمی در نظر گرفت؛ چرا که آلدراوندی با ثبت و تحلیل نمونه های واقعی، ناهنجاری ها را، بخشی از تنوع طبیعی دانسته و آن ها را از قلمرو تخیل و اسطوره به حوزه ی علم وارد کرده است.

کلیدواژه ها:

زشت نگاری ، شخصیت ها ، عجایب المخلوقات ، تاریخ هیولاها ، امبرتواکو