نقش خودآگاهی هیجانی در شکل گیری هویت اخلاقی با اثر میانجی انگیزه درونی

زمینه: مفهوم هویت اخلاقی نشانگر میزان اهمیت ملاحظات اخلاقی برای چارچوب هویت فرد است و از آنجا که هویت بخش مهمی از وجود انسان بوده و زندگی شخصی و اجتماعی هر شخص را تحت تاثیر قرار می دهد، بررسی و شناسایی عوامل موثر در شکل گیری هویت اخلاقی  افراد از اهمیت و نقش بسزایی برخوردار است. بر همین اساس پژوهش حاضر با هدف «نقش خودآگاهی هیجانی در شکل گیری هویت اخلاقی با اثر میانجی انگیزه درونی» انجام گرفت. روش: مطالعه حاضر از  نظر ماهیت توصیفی- همبستگی و از لحاظ هدف، کاربردی است. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان پایه یازدهم منطقه یک شهر زنجان به تعداد ۵۶۰۰ نفر در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود. از میان آنها، براساس جدول مورگان و به شیوه نمونه گیری در دسترس تعداد ۳۵۰ نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش جهت جمع آوری داده ها شامل خودآگاهی هیجانی گرنت و همکاران (۲۰۰۲)، مقیاس انگیزش تحصیلی والرند و همکاران (۱۹۹۲) و مقیاس اهمیت برای خویشتن هویت اخلاقی آکویینو و رید (۲۰۰۲) بود. سپس داده­ها به شیوه مدل­یابی معادلات ساختاری و با کمک نرم­افزارهای SPSS و لیزرل مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که خودآگاهی هیجانی بر هر دو متغیر هویت اخلاقی و انگیزه درونی اثر مثبت و معناداری دارد. همچنین انگیزه درونی در شکل گیری هویت اخلاقی اثر مثبت و معناداری دارد. در نهایت متغیر انگیزه درونی توانسته است در رابطه بین خودآگاهی هیجانی و هویت اخلاقی نقش میانجی ایفا کند و اثر غیرمستقیم دارد. نتیجه گیری: در نتیجه خودآگاهی هیجانی و انگیزه درونی در شکل گیری هویت اخلاقی دانش آموزان نقش بسزایی دارند و از همین سو اجرای کارگاه هایی با ماهیت آموزشی و تربیتی برای افزایش خودآگاهی هیجانی دانش آموزان و انگیزه درونی لازم برای داشتن هویت منسجم و یکپارچه در مدارس ضروری به نظر می رسد.

کلیدواژه ها:

Intrinsic Motivation ، Emotional Self-Awareness ، Students ، Identity ، Moral Identity ، انگیزه درونی ، خودآگاهی هیجانی ، دانش آموزان ، هویت ، هویت اخلاقی