آینده پژوهی در آموزش وپرورش: پیش بینی مسیرهای تحول نقش معلم تا سال ۱۴۱۰

تحولات شتابان فناوری، گسترش هوش مصنوعی، تغییر سبک های یادگیری و نیازهای اجتماعی نوظهور، آموزش وپرورش را در دهه های پیشرو با چالش ها و فرصت های جدیدی مواجه ساخته است. در چنین شرایطی، آینده پژوهی به عنوان رویکردی علمی برای شناسایی روندها، عدم قطعیت ها و ترسیم سناریوهای محتمل، می تواند مسیر تحول نقش معلم را روشن تر سازد. پژوهش حاضر باهدف پیش بینی مسیرهای تحول جایگاه و نقش معلم در افق ۱۴۱۰، با رویکرد توصیفی - تحلیلی و آینده پژوهی سناریو محور انجام شد. داده ها از طریق تحلیل اسناد معتبر، مطالعات تطبیقی، مصاحبه با کارشناسان و روش دلفی گردآوری و با استفاده از تحلیل تماتیک و ماتریس عدم قطعیت های بحرانی بررسی شد. یافته ها نشان می دهد که نقش معلم تا سال ۱۴۱۰ از «انتقال دهنده دانش» به «طراح یادگیری»، «تسهیل گر یادگیری های تعاملی»، «ارزیاب هوشمند»، «کاربر حرفه ای فناوری های آموزشی» و «پشتیبان رشد شخصی و اجتماعی دانش آموز» تغییر خواهد کرد. همچنین سه سناریوی اصلی برای آینده نقش معلم استخراج شد: سناریوی مطلوب (معلم توانمند در عصر هوش مصنوعی)، سناریوی میانی (ترکیب نقش سنتی و فناورانه) و سناریوی چالش محور (کاهش نقش انسانی معلم در اثر غلبه فناوری). نتایج این مطالعه می تواند مبنایی برای برنامه ریزی منابع انسانی، بازنگری برنامه های تربیت معلم، طراحی دوره های توانمندسازی و سیاست گذاری بلندمدت آموزش وپرورش باشد.

کلیدواژه ها:

آینده پژوهی ، نقش معلم ، تحول آموزشی ، سناریوپردازی ، هوش مصنوعی ، آموزش وپرورش ۱۴۱۰