نقش الگوهای دینی در تربیت اخلاقی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش الگوهای دینی در تربیت اخلاقی دانش آموزان ابتدایی انجام شد. در سال های اخیر، نظام آموزشی کشور بیش از هر زمان دیگر با چالش های هویتی و اخلاقی روبه رو شده است؛ چالشی که در آن، فاصله میان آموزه های نظری اخلاق و رفتارهای واقعی دانش آموزان افزایش یافته است. در چنین شرایطی، بهره گیری از الگوهای دینی اعم از پیامبران، ائمه اطهار(ع) و شخصیت های تربیتی اسلامی، می تواند عامل مهمی در بازسازی هویت اخلاقی نسل جدید باشد. روش پژوهش کیفی، توصیفی و مبتنی بر تحلیل مضمون بود. جامعه آماری شامل ۱۲ معلم دوره ابتدایی و ۳۰ دانش آموز پایه های پنجم تا نهم در شهرارومیه بود. ابزار گردآوری داده ها شامل مصاحبه نیمه ساختاریافته، مشاهده رفتارهای اخلاقی در کلاس و بررسی پرونده های اخلاقی مدرسه بود. داده ها پس از گردآوری با رویکرد تحلیل مضمون و مراحل کدگذاری باز، مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که استفاده آگاهانه از الگوهای دینی می تواند زمینه رشد فضایل اخلاقی نظیر احترام، مسئولیت پذیری، صداقت و همدلی را در دانش آموزان تقویت کند. همچنین ارتباط مستقیم معلمان با ارزش های دینی و نحوه بازنمایی آن ها در رفتار روزمره ی آموزشی، نقش تعیین کننده ای در درونی سازی مفاهیم اخلاقی داشت. بر اساس یافته ها، زمانی که الگوهای دینی در قالب روایت، قصه، یا رفتار الگویی معلم ارائه شدند، اثربخشی بیشتر و ماندگارتری در ذهن و رفتار دانش آموزان ایجاد کردند. پژوهش حاضر پیشنهاد می کند آموزش وپرورش با طراحی برنامه های درسی مبتنی بر الگوی عملی و عاطفی دینی، زمینه شکل گیری شخصیت اخلاقی پایدار را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

الگوهای دینی ، تربیت اخلاقی ، دانش آموزان ابتدایی ، تحلیل مضمون ، آموزش وپرورش