نقد و تحلیل مضامین اجتماعی در رمان کلیدر اثر محمود دولت آبادی

این مقاله با هدف نقد و تحلیل مضامین اجتماعی در رمان کلیدر اثر محمود دولت آبادی، به بررسی عمیق ساختارهای اجتماعی و بازنمایی آنها در این اثر پرداخته است. روش تحقیق در این پژوهش کیفی و تفسیری بوده و داده ها از طریق مطالعه کتابخانه ای و تحلیل محتوای کیفی متن رمان استخراج شده. یافته های مهم نشان می دهد که رمان کلیدر با تصویرگری دقیق فقر و تبعیض طبقاتی، ستم سیاسی و اجتماعی، جایگاه زنان در ساختارهای سنتی و پدرسالار، تقابل سنت و مدرنیته و بحران های مهاجرت و آوارگی تصویری واقع گرایانه و انتقادی از جامعه ایران در دوره های مشخص ارائه می دهد. دولت آبادی در این رمان علاوه بر بازتاب دردها و نابرابری های اجتماعی، ساختارهای سلطه و مناسبات قدرت را نیز نقد می کند. نتیجه گیری پژوهش بیانگر آن است که کلیدر به عنوان اثری برجسته در ادبیات اجتماعی معاصر ایران، نقش مهمی در بازنمایی و نقد مسائل اجتماعی ایفا کرده و افق های نوینی برای مطالعات ادبی جامعه شناختی و فرهنگی گشوده است. مطالعات آتی می توانند با رویکردهای میان رشته ای نظیر تحلیل گفتمان و روایت شناسی انتقادی، ابعاد نوین تری از این اثر را آشکار سازند و آن را در مقایسه با آثار مشابه جهانی مورد بررسی قرار دهند.

کلیدواژه ها:

کلیدر ، محمود دولت آبادی ، مضامین اجتماعی ، نقد جامعه شناختی ، ادبیات متعهد ، ستم اجتماعی