بررسی تطبیقی مبانی حکمرانی و مدیریت در اندیشه علامه طباطبایی، محمد عبده و رشید رضا

حکمرانی و مدیریت از مهم ترین مفاهیم در نظام فکری و اجتماعی مسلمانان به شمار می آید. در طول تاریخ اندیشه اسلامی، متفکران متعددی به تبیین مبانی، اهداف و روش های حکمرانی پرداخته اند. بر اساس یافته های پژوهش، علامه طباطبایی، محمد عبده و رشید رضا بر ضرورت پیوند میان دین و سیاست تاکید دارند، اما در تبیین مبانی مشروعیت و نقش عقل در اداره جامعه تفاوت هایی دارند. علامه طباطبایی، با تکیه بر فلسفه صدرایی و مبانی قرآنی، حکمرانی را تجلی ولایت الهی در جامعه می داند؛ در حالی که محمد عبده بر اصلاح نهادهای دینی و بازگشت به فهم عقلانی از شریعت تاکید دارد. رشید رضا نیز در چارچوب اندیشه اصلاح طلبانه سلفی، حکومت را ابزار تحقق مقاصد شریعت معرفی می کند. در مجموع، می توان گفت تفاوت اصلی سه رویکرد، در نحوه تلفیق عقلانیت، شریعت و تجربه اجتماعی در فرآیند مدیریت و حکمرانی نهفته است. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و رویکرد تطبیقی به بررسی مبانی حکمرانی در اندیشه سه متفکر برجسته جهان اسلام، یعنی علامه طباطبایی، محمد عبده و محمد رشید رضا می پردازد.

کلیدواژه ها:

حکمرانی ، مدیریت ، علامه طباطبایی ، محمد عبده ، محمد رشید رضا