بررسی نقش کیفیت فیزیکی محیط آموزشی در تحقق اهداف آموزش و پرورش

این پژوهش با هدف بررسی نقش کیفیت فیزیکی محیط آموزشی در تحقق اهداف آموزش و پرورش و ارتقای انگیزش، تعلق، امنیت و رضایت تحصیلی دانش آموزان انجام شده است. در نظام تعلیم و تربیت، مدرسه به مثابه نهاد بنیادین رشد انسانی و اجتماعی، تاثیر عمیقی از شرایط کالبدی و زیبایی شناختی محیط خود می پذیرد. مطالعه حاضر با روش توصیفی–کیفی و رویکرد کتابخانه ای انجام شد و بر تحلیل مفهومی منابع علمی مرتبط تمرکز دارد. یافته های نظری نشان می دهد عناصر فیزیکی نظیر نور طبیعی، رنگ، چیدمان، تهویه، ابعاد کلاس و دسترسی به فضاهای باز آموزشی، رابطه ای مستقیم با انگیزش، تمرکز و تعاملات اجتماعی دانش آموزان دارند. محیط فیزیکی مطلوب، نه تنها احساس امنیت و آرامش روانی را افزایش می دهد بلکه زمینه ساز شکل گیری احساس تعلق و اعتماد به مدرسه است. مدرسه ای با طراحی مناسب، نمادی از احترام به کرامت یادگیرندگان محسوب می شود و توانایی آن در تقویت عدالت آموزشی و انگیزش درونی اثبات گردیده است. همچنین، کیفیت فضا بر میزان مشارکت در فعالیت های گروهی، خلاقیت، و رشد مهارت های ارتباطی اثر عمیق دارد. در نتیجه، طراحی فضاهای آموزشی باید مبتنی بر اصول ارگونومی، زیبایی شناسی، پایداری زیست محیطی و عدالت فضایی باشد تا بتواند محیطی پویا، انسانی و الهام بخش برای یادگیری فراهم آورد. پژوهش نتیجه می گیرد که مدرسه ی فیزیکی و سالم، خود به عنوان منبع تربیتی فعال عمل کرده و تحقق واقعی اهداف آموزش و پرورش را در ابعاد شناختی، عاطفی و اجتماعی ممکن می سازد.

کلیدواژه ها:

مدرسه ، محیط فیزیکی ، عملکرد تحصیلی ، اهداف آموزشی